Home / Useful Links
Publications
Information articles and useful resources for clients abroad.

İran'da boşanıp Türkiye'de yaşayan, çalışan ya da yeniden evlenmek isteyen kişiler çoğunlukla aynı soruyla karşılaşır: İran'daki boşanma Türkiye'de geçerli mi? Yanıt, elde bulunan belgenin türüne bağlıdır. İran'da boşanma kimi dosyalarda mahkemenin boşanmaya hükmetmesiyle, kimi dosyalarda ise mahkemenin verdiği bir izin belgesi ve noterlikte yapılan kayıtla tamamlanır. Türk mahkemeleri bu iki durumu aynı saymaz.
Bu rehber; İran'da alınan boşanma belgesinin Türk hukukunda nasıl nitelendirildiğini, tanıma ile tenfiz arasındaki farkı, nüfusa idari tescil yolunu, dava adımlarını, belge ve tasdik hazırlığını ve Türkiye'de yaşayan İranlı eşlerin Türkiye'de boşanmasını anlatır. İranlı müvekkillere yönelik diğer konular için İran – Türkiye – İstanbul Avukatı rehberinin aile, miras ve tenfiz bölümüne, miras ve nüfus kayıtları için İran miras ve nüfus kayıtları rehberine bakılabilir. Türkiye'deki genel boşanma süreçleri İstanbul Boşanma Avukatı sayfasında ayrıca anlatılmaktadır.
Maya Avukatlık Bürosu, İstanbul Anadolu Yakası'nda (Kartal) faaliyet göstermektedir. Büronun İran'da ofisi bulunmamaktadır; gerekli hâllerde İran'daki meslektaşlarla iş birliği yapılmaktadır. Hizmet dili Türkçe ve İngilizcedir; Farsça belgeler yeminli tercüme ile işleme alınır.
ℹ️ Temel Kural
İran'da alınan boşanmanın Türkiye'de sonuç doğurması için ortada boşanmaya hükmeden, kesinleşmiş bir mahkeme kararı bulunmalı ve bu karar Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmamalıdır. Bu şartlar varsa evliliğin sona erdiği tanıma (MÖHUK m.58) ile kabul edilir; nafaka ve tazminat gibi icra gerektiren hükümler için tenfiz (m.50, 54) gerekir.
İçindekiler
Hayır. İran'da kesinleşmiş bir mahkeme kararı bile Türkiye'de kendiliğinden hüküm doğurmaz. Yabancı mahkeme kararının Türkiye'de kesin hüküm veya kesin delil sayılması için tanıma, icra edilebilmesi için tenfiz kararı gerekir (MÖHUK m.50 ve m.58). Bu işlem tamamlanana veya nüfus müdürlüğünde idari tescil yapılana kadar Türkiye'deki nüfus kaydında kişi evli görünmeye devam eder.
Kayıtta evli görünmenin sonuçları kişiden kişiye değişir. Sık yaşanan sorunlar şunlardır:
ℹ️ Dava Açma Süresi
Kanunda tanıma davası için ayrı bir dava açma süresi öngörülmemiştir. Buna karşın nüfus kaydı güncellenmediği sürece yukarıdaki sorunlar büyür; kesinleşme belgesi ve tasdikler gibi belgelerin temini de zaman geçtikçe zorlaşabilir.
Karar yalnızca evliliği sona erdiriyorsa tanıma yeterlidir. Karar nafaka, tazminat veya para alacağı gibi icra gerektiren hükümler de içeriyorsa bu hükümler için tenfiz gerekir. Tanımada karşılıklılık şartı aranmaz (MÖHUK m.58/1); tenfizde aranır (m.54/1-a).
Aynı belge hem idari yoldan hem mahkeme yoluyla işleme konulabilir. Türkiye'de aynı karar için açılmış ve reddedilmiş bir dava varsa idari başvuru sonuçsuz kalabilir; bu nedenle yol seçimi belge incelemesinden sonra yapılmalıdır.
Türk mahkemeleri yalnızca boşanmaya hükmeden bir yabancı mahkeme kararını tanır. İran'da boşanma bazı dosyalarda mahkeme kararıyla değil, mahkemenin geçimsizliği tespit edip eşlerden birine belirli bir süre içinde resmî boşanma noterliğine başvurma izni vermesiyle ve boşanmanın noterlikte kayda geçirilmesiyle sonuçlanır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, bu tür bir belgeyi boşanma kararı saymamakta ve tanıma isteminin reddini onamaktadır.
Belgenin adı çeviriye göre değişir: geçimsizlik kararı, uzlaşma imkânsızlığı belgesi, boşanma izin belgesi, boşanma senedi, noterlik boşanma belgesi. Belirleyici olan adı değil, belgeyi hangi makamın hangi içerikle düzenlediğidir. Elde bulunan belge şu dört türden birine yaklaşır:
⚠️ Dava Açmadan Önce Belgenin Niteliği Belirlenmelidir
Tanıma davası, belge setinin tamamı incelendikten sonra açılmalıdır. Belgenin niteliği tartışmalıysa mahkemenin boşanmaya hükmeden bir ilamının bulunup bulunmadığı araştırılır; bulunmuyorsa Türkiye'de boşanma davası açılması seçeneği değerlendirilir.
İran hukukuna ilişkin bu değerlendirme, belgeyi düzenleyen makamın ve işlemin niteliğini ortaya koymak için gerekirse İranlı bir hukukçunun görüşüyle desteklenir. Türk mahkemesi yabancı hukuku re'sen uygular (MÖHUK m.2).
Tanıma için ortada boşanmaya hükmeden bir mahkeme kararı bulunması, kararın yabancı ülkede kesinleşmiş olması, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine giren bir konuda verilmemesi ve Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmaması aranır (MÖHUK m.54 ve m.58). Tanımada karşılıklılık şartı yoktur.
Yargıtay, kamu düzeni denetiminde yabancı hükmün Türk kanunlarından farklı olmasına değil, Türk hukukunun temel değerlerine, Anayasa'nın eşitlik ilkesine (m.10) ve ailenin eşler arasında eşitliğe dayandığı hükmüne (m.41) ve 7 No'lu Ek Protokol'ün 5. maddesindeki eşlerin eşitliği ilkesine aykırılık bulunup bulunmadığına bakar. Aykırılığın açık olması aranır.
Anlaşmalı boşanma talebi üzerine verilmiş olsa bile, mahkeme boşanmaya hükmetmeyip yalnızca noterde boşanma kaydı için süreli izin vermişse belge boşanma kararı sayılmamıştır. Bu nedenle “anlaşmalı boşandık” demek, belgenin niteliğini değiştirmez.
Tenfiz için Türkiye ile İran arasında karşılıklılığın bulunması gerekir (MÖHUK m.54/1-a). Karşılıklılık dayanağı olarak iki ülke arasındaki Hukuki ve Cezai Konularda Adli İşbirliği Anlaşması gösterilmekte, anlaşmanın zaman bakımından kapsamı gibi konular dosya bazında incelenmektedir. İranlı müvekkillere ilişkin genel çerçeve merkez sayfada yer alır.
İran'da karar aleyhine iptal davası açılmışsa Türk mahkemesi tanıma davasını bu davanın sonucunu bekleyerek yürütebilir (bekletici mesele, HMK m.165). Aynı kişiler arasında Türkiye'de kesinleşmiş bir boşanma kararı varsa tanıma davasında hukuki yarar da bulunmayabilir; Yargıtay hukuki yararı dava şartı olarak görmekte ve davanın her aşamasında kendiliğinden incelemektedir.
Karar mahkeme kararı niteliğindeyse, kesinleşmişse ve Türk kamu düzenine açıkça aykırı değilse dava açmadan nüfusa tescil mümkündür. 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu m.27/A, yabancı adlî veya idarî makamlarca verilen boşanma kararlarının nüfus müdürlükleri veya yurt dışındaki Türk temsilcilikleri aracılığıyla tescilini düzenler. Bu yol yalnızca evliliğin sona ermesini işler; nafaka, velayet, tazminat ve mal rejimi hükümlerini kapsamaz.
İdari başvuruda genellikle başvuru formu, kararın onaylı örneği ve yeminli tercümesi, kesinleşme belgesi, kimlik belgeleri ve vekil aracılığıyla başvuruluyorsa vekâletname istenir. Başvuru kabul edilirse tescil, kararın kesinleşme tarihi esas alınarak yapılır.
⚠️ İdari Başvuru Reddedilirse
Ret hâlinde taraflar MÖHUK hükümlerine göre aile mahkemesinde tanıma veya tenfiz davası açabilir. Ancak belgenin niteliği nedeniyle (örneğin yalnızca noter izni bulunması) reddedilen bir başvuru mahkeme önünde de aynı sonuca ulaşabilir. Bu yüzden belge incelemesi idari başvurudan veya dava açılmasından önce yapılmalıdır.
Dava, karşı eşin Türkiye'deki yerleşim yeri veya sakin olduğu yer aile mahkemesinde açılır; Türkiye'de böyle bir yer yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinde açılabilir (MÖHUK m.51). Dava, özel yetkili vekâletname ile avukat aracılığıyla yürütülebildiğinden davacının Türkiye'ye gelmesi çoğu zaman zorunlu olmaz.
ℹ️ Tenfiz Şartlarının Genel İşleyişi
Tenfizin genel şartları, dilekçeye eklenecek belgeler ve kanun yolları İran miras ve nüfus kayıtları rehberindeki tanıma ve tenfiz bölümünde ayrıca anlatılmıştır. Bu rehber boşanmaya özgü noktalara odaklanır.
MÖHUK m.53 uyarınca dilekçeye ilamın ilgili ülke makamlarınca usulen onanmış aslı veya örneği, kesinleştiğini gösteren onanmış belge ve bunların onanmış tercümeleri eklenir. İran boşanmalarında belge setinin eksiksiz olması, davanın esasına geçilebilmesi için belirleyicidir.
ℹ️ Tasdik Yöntemi
İran'da düzenlenen belgelerde tasdik yöntemi (apostil veya diplomatik tasdik zinciri) belge türüne ve güncel uygulamaya göre belirlenir. Dışişleri Bakanlığı'nın tasdik bilgilendirmesi ve davanın görüleceği mahkemenin talebi işlemden önce teyit edilmelidir.
⚠️ Hicrî-Şemsî Takvim
İran belgelerindeki tarihler çoğunlukla Hicrî-Şemsî (Farsça) takvime göredir. Karar, kesinleşme ve evlilik tarihlerinin Miladi takvime doğru çevrilmesi, kesinleşme tarihinin ve sürelerin hesaplanmasında önem taşır. Tercümede tarihlerin her iki takvime göre yazılması tutarsızlık riskini azaltır.
Bu hükümler yalnızca tanımayla uygulanamaz; tenfiz gerekir ve nüfus müdürlüğündeki idari tescil yoluyla işlenmez. Her hükmün içeriği Türk kamu düzeni ve karşılıklılık bakımından ayrıca denetlenir.
⚠️ Ana Belge Mahkeme Kararı Sayılmazsa
Yargıtay uygulamasında ana belgenin mahkeme kararı sayılmadığı dosyalarda, aynı belgeyle birlikte hükmedilen nafaka ve ödeme hükümlerinin tenfizi de reddedilmiştir. Yan hükümlerin tenfizi, ana belgenin niteliğinden bağımsız bir yol olarak düşünülmemelidir.
Tenfiz yolu kapalıysa Türkiye'de nafaka, velayet, mal rejiminin tasfiyesi veya tazminat taleplerini içeren yeni bir dava açılması gündeme gelir.
Evet. Türkiye'de yerleşik İranlı eşler Türk aile mahkemesinde boşanma davası açabilir. Yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesi veya davadan önce eşlerin son altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir (TMK m.168). Boşanma sebepleri ve hükümlerine uygulanacak hukuk ise MÖHUK m.14 ile belirlenir.
Uygulamada, iki İranlı eşin Türkiye'de açtığı boşanma davasında şeriat kaynaklı düzenlemelerin kadın eşe irade tanımadığı gerekçesiyle kamu düzenine aykırı bulunduğu, davanın Türk Medeni Kanunu çerçevesinde yürütüldüğü ve bu değerlendirmenin Yargıtay 2. Hukuk Dairesi tarafından onandığı örnekler bulunmaktadır. Eşlerden biri Türk vatandaşıysa ya da İranlı eş sonradan Türk vatandaşlığını kazanmışsa uygulanacak hukuk değişebilir; vatandaşlık tarihleri bu nedenle dosyada belirlenir.
ℹ️ İran'da Dava Sürerken Türkiye'de Dava
İran'da dava sürerken Türkiye'de de dava açılırsa derdestlik itirazı gündeme gelebilir. Türk mahkemesi bu durumda İran kararının tanınması için dava açılmasına süre verebilmektedir. Hangi ülkede ilerleneceği, belgelerin niteliğine ve tarih sırasına göre değerlendirilir.
Büro, İran bağlantılı boşanma ve aile dosyalarında İstanbul Anadolu Yakası'ndaki (Kartal, Maltepe, Pendik, Kadıköy, Ataşehir) aile mahkemeleri başta olmak üzere şu alanlarda hukuki destek sunmaktadır:
İlk değerlendirme için genellikle şu belgeler yeterlidir:
Belgelerinizi iletişim sayfası üzerinden iletebilirsiniz.
Evet. Boşanma Türkiye'de tanınmadığı veya nüfus müdürlüğünde tescil edilmediği sürece nüfus kaydında evlilik devam ediyor görünür. Kayıt, tanıma kararı veya 5490 sayılı Kanun m.27/A kapsamındaki idari tescil ile güncellenir.
Tanıma, yabancı kararın Türkiye'de kesin hüküm veya kesin delil olarak kabul edilmesidir; evliliği sona erdiren hüküm için çoğunlukla yeterlidir ve karşılıklılık aranmaz (MÖHUK m.58). Tenfiz, kararın Türkiye'de icra edilebilir hâle gelmesidir; nafaka ve tazminat gibi hükümler için gerekir ve karşılıklılık aranır (m.50, 54).
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, mahkemenin boşanmaya hükmetmeyip eşlerden birine süreli olarak noterde boşanma kaydı yaptırma izni verdiği belgeleri boşanma kararı saymamakta ve tanıma isteminin reddini onamaktadır. Belgenin niteliği dava açılmadan önce incelenmelidir.
Noterlik belgesi tek başına mahkeme ilamı yerine geçmez. Mahkeme ilamı ve kesinleşme belgesi sunulmadığında dava şartı yokluğu nedeniyle ret kararı verilmektedir. Önce belge setinin tamamı ve varsa mahkeme ilamı temin edilmelidir.
Karar mahkeme kararı niteliğindeyse, kesinleşmişse ve kamu düzenine açıkça aykırı değilse 5490 sayılı Kanun m.27/A uyarınca nüfus müdürlüğü veya yurt dışındaki Türk temsilciliği aracılığıyla tescil mümkündür. Bu yolla yalnızca evliliğin sona ermesi işlenir; nafaka, velayet ve mal rejimi hükümleri için dava gerekir.
Uygulamada aile mahkemelerinde görülür. Yetkili mahkeme karşı tarafın Türkiye'deki yerleşim yeri veya sakin olduğu yer mahkemesidir; böyle bir yer yoksa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden biri yetkilidir (MÖHUK m.51).
Genellikle gerekmez. Dava özel yetkili vekâletname ile avukat aracılığıyla yürütülebilir. Vekâletnamenin İran'da düzenlenmesi hâlinde tasdik ve yeminli tercüme süreci baştan planlanmalıdır.
Süre dosyaya göre değişir. Belgelerin eksiksizliği, karşı tarafa tebligatın yapılabilmesi (yurt dışı tebligat diplomatik yoldan yapılır) ve itiraz bulunup bulunmaması belirleyicidir. Belgeler eksiksizse ve karşı taraf itiraz etmiyorsa süreç kısalır.
Tenfiz kararı alındıktan sonra ilam, Türk mahkemelerinin ilamları gibi icra edilir (MÖHUK m.57). Tenfiz için karşılıklılık, kamu düzeni ve diğer şartlar ayrıca aranır.
Evet. Boşanma sebepleri ve hükümleri kural olarak eşlerin ortak millî hukukuna, yani İran hukukuna tabidir (MÖHUK m.14); ancak Türk kamu düzenine açıkça aykırı hükümler uygulanmaz (m.5). Eşler farklı vatandaşlıktaysa ortak mutad mesken hukuku, o da yoksa Türk hukuku uygulanır.
Açılabilir; ancak aynı konuda İran'da dava sürüyorsa derdestlik itirazı ve çelişen karar riski doğabilir. Türk mahkemesi bu durumda tanıma davası açılması için süre verebilmektedir. Hangi ülkede ilerleneceği belge ve tarih sırasına göre değerlendirilmelidir.
✅ Sonuç: Ne Yapmalısınız?
İran'da boşanma belgesi aldıysanız ilk adım, belgenin boşanmaya hükmeden bir mahkeme ilamı mı yoksa noterde boşanma kaydına izin veren bir belge mi olduğunu belirlemektir. Mahkeme ilamı ve kesinleşme belgesi varsa tanıma, nüfusa tescil ve gerekirse tenfiz birlikte planlanır. Belge ilam niteliğinde değilse Türkiye'de boşanma davası da seçenek olarak değerlendirilir. Dosyanızın incelenmesi için belgelerinizi Maya Avukatlık Bürosu'na iletişim sayfası üzerinden iletebilirsiniz.
2. Hukuk Dairesi 2018/3127 E. , 2018/15305 K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi
DAVA TÜRÜ : Yabancı Mahkeme Kararının Tanınması
Yukarıda tarihi, konusu ve tarafları gösterilen hükmün; onanmasına dair Dairemizin 15.03.2018 gün ve 2017/1560-2018/3429 sayılı ilamıyla ilgili karar düzeltme isteminde bulunulmakla, evrak okundu, gereği düşünüldü;
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 1.10.2011 tarihinde yürürlüğe girmiş ise de, bu Kanuna 6217 sayılı Kanunla ilave edilen geçici 3. maddenin (1.) bendinde, Bölge Adliye Mahkemelerinin göreve başlama tarihinden önce verilen kararlar hakkında, kesinleşinceye kadar 1086 sayılı Kanunun 26.09.2014 tarihli ve 5236 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki 427 ila 454. madde hükümlerinin uygulanmasına devam olunacağı hükme bağlandığından, karar düzeltme talebinin incelenmesi gerekmiştir.
Davacı yabancı mahkeme kararının tanınmasını istemiş, mahkemece, 27.12.2016 tarihli ilk kararla davanın kabulüne karar verilmiş, davalı tarafın temyizi üzerine Dairemizin 03.02.2016 tarih 2015/11895 E.-2016/1617 K. sayılı ilamıyla; davalı kadının, tanınması istenilen davaya konu yabancı mahkeme kararının iptali için İran'da açtığı davanın sonucunun beklenilmesi gerekçesi ile hüküm usulden bozulmuş, ilamda diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verildiği de açıkça belirtilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyulmuş, yapılan yargılama sonunda davanın kabulüne karar verilmiş, hükmün davalı kadın tarafından temyizi üzerine Dairemizce hükmün onanmasına karar verilmiş, davalı kadın tarafından karar düzeltme isteğinde bulunulmuştur.
Yabancı mahkemelerden hukuk davalarına ilişkin olarak verilmiş ve devlet kanunlarına göre kesinleşmiş bulunan ilâmların Türkiye'de icra olunabilmesi yetkili Türk mahkemesi tarafından tenfiz kararı verilmesine bağlıdır (MÖHUK m.50/1). Yabancı mahkeme ilâmının kesin delil veya kesin hüküm olarak kabul edilebilmesi yabancı ilâmın tenfiz şartlarını taşıdığının mahkemece tespitine bağlıdır. Tanımada 54 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi uygulanmaz (MÖHUK m.58/1).
Tanıma kararı verilebilmesi için ortada bir mahkeme kararı bulunması ve bu kararın kamu düzenine açıkça aykırı olmaması gerekir (MÖHUK m.54/1-c, 58/1).
Türk hukuk düzeninin temelini teşkil eden ve kendisinden vazgeçilmeyecek normlarının ihlal edilmesi halinde kamu düzeninin açıkça ihlal edildiğinden söz edilebilir.
"...Burada esas alınması gereken kıstas, yabancı ilamın Türk Hukukunda bir veya birden çok kanun hükümlerine aykırı bulunmasından çok, Türk Hukukunun temel değerlerine, Türk genel adap ve ahlak anlayışına Türk kanunlarının dayandığı temel adalet anlayışına ve hukuk siyasetine, Anayasa'da yer alan temel hak ve özgürlüklere milletlerarası alanda geçerli ortak ve kabul görmüş hukuk prensiplerine, ikili anlaşmalara, gelişmiş toplumların ortak benimsedikleri ahlak ve adalet anlayışına, medeniyet seviyesine siyasi ve ekonomik rejimine bakmak olmalıdır" (10.02.2012 tarih ve 2010/1 E, 2012/1 K.saylı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı).
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın (TCA) Kanun önünde eşitlik başlıklı 10. maddesinde "Herkes dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayrım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir. Kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir. Devlet, bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlüdür. Bu maksatla alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı olarak yorumlanamaz. Hiçbir kişiye, aileye, ... veya sınıfa imtiyaz tanınamaz. Devlet organları ve idare makamları, bütün işlerlerde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar (TCA m.10/1-2)." şeklinde düzenleme bulunmaktadır. Yine Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın Ailenin Korunması ve Çocuk Hakları başlıklı 41/1. maddesine göre "Aile, Türk toplumunun temelidir ve eşler arasında eşitliğe dayanır." Anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü başlıklı 11. Maddesine göre; "Anayasa hükümleri yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır" (TCA m.11/1).
Türkiye Cumhuriyeti adına 14 Mart 1985 tarihinde imzalanan "11 Nolu Protokol ile Değişik İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmeye Ek 7 Nolu Protokol", 6684 sayılı Kanun ile onaylanması uygun bulunarak, 25.03.2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanıp yürürlüğe girmiş ve iç hukuk hükmü haline gelmiştir. Ek 7 Nolu Protokol'ün 5. maddesine göre, "Eşler, evlilik bakımından, evlilik süresince ve evliliğin bitmesi halinde, kendi aralarındaki ve çocuklarıyla olan ilişkilerinde, özel hukuk niteliği taşıyan hak ve sorumluluklar açısından eşittir. Bu madde, devletlerin çocuklar yararına gereken tedbirleri almalarına engel değildir".
Usulüne göre yürürlüğe konulmuş Milletlerarası andlaşmalar kanun hükmündedir. Bunlar hakkında Anayasaya aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulamaz. Usulüne göre yürürlüğe konulmuş temel hak ve özgürlüklere ilişkin Milletlerarası Andlaşmalarla kanunların aynı konuda farklı hükümler içermesi nedeniyle çıkabilecek uyuşmazlıklarda Milletlerarası Andlaşma hükümleri esas alınır. (TCA m. 90/son).
Eldeki davada, dosyada bulunan aile nüfus kaydına göre, Türk vatandaşı olan taraflar Şişli nüfusuna kayıtlı olup 19.02.1981 tarihinde evlendikleri, Armin adında ergin bir ortak çocukları bulunduğu görülmektedir.
Tanınması istenen ... İlçe Hukuki Genel Mahkeme 6. Şubesi (Aile) Mahkemesinin 05.12.2013 tarihli kararının çevirisinin incelenmesinde; erkek tarafından geçimsizlik nedeniyle boşanma isteminde bulunulduğu, mahkemece 05.12.2013 düzenleme tarihli kararla "...Boşanma konusunda kocayı haklı bularak ve karı yukarıda açıklandığı şekilde hazır bulunmaması ve eşleri hakemler ve mahkemece barıştırmak imkanı olmadığı için davacının isteğini yerinde bularak, Medeni Kanunun 1133. maddesi ve Aile Koruma Kanunun 24., 26., 27., 28., 29. ve 34. maddelerine istinaden geçimsizlikten dolayı kocaya herhangi bir notere müracaat ederek boşanma sigası icrasının aşağıdaki şekilde yaptırıp tescil ettirmesine izin verilmiştir. "...İşbu karar kesin karar iblağı tarihinden itibaren veya kararın kesinlik kazanması durumunda üç ay geçerlidir." şeklinde bir karar verildiği görülmektedir. Dosyaya sunulan belgelere göre, mahkeme kararı uyarınca erkek tarafından notere başvurulması üzerine noter tarafından boşanma belgesi düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Yabancı mahkemece tarafların boşanmalarına karar verilmemiş, erkeğe üç ay süreyle geçerli olmak üzere notere başvurmak için boşanma yetkisi verilmiştir. Davacı erkek notere başvurmuş ve noter tarafından boşanma belgesi düzenlenmiştir. Bu durumda ortada yabancı mahkemece verilmiş bir boşanma kararı bulunmamaktadır.
Tarafların boşanmalarına, yabancı mahkemece karar verilmeyip üç ay süreyle geçerli olmak üzere, erkeğe notere başvurmak suretiyle tek taraflı irade beyanıyla boşanma yetkisinin verilerek kadının iradesinin yok sayılması niteliğindeki karar, Türk kamu düzenine açıkça aykırılık teşkil etmektedir. Bu itibarla yabancı mahkeme kararının tanınmasına karar verilmesi olanağı bulunmamaktadır.
Dairemizin önceki bozma ilamında, davalı kadının ...'da açtığı, tanınması istenilen davaya konu yabancı mahkeme kararının iptaline ilişkin davanın sonucunun bekletici mesele yapılması (TMK m. 165) belirtilerek karar usulden bozulmuş, bozma ilamında diğer temyiz itirazlarının incelenmediğine de açıkça yer verilmiştir. Bu yönüyle ortada usuli kazanılmış bir haktan söz edilemeyeceği gibi kamu düzenine ilişkin konularda usuli kazanılmış hakkın oluşması da mümkün değildir.
O halde, davanın reddine karar verilecekken yazılı şekilde kabulü doğru görülmemiştir. Ne var ki, bu husus ilk inceleme sırasında gözden kaçırıldığından davalı kadının karar düzeltme isteğinin kabulüne, Dairemizin 15.03.2018 tarih, 2017/1560 esas ve 2018/3429 karar sayılı onama ilamının kaldırılmasına hükmün yukarıda açıklanan gerekçe ile bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda gösterilen sebeple davalı kadının karar düzeltme isteğinin Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 440-442. maddeleri gereğince kabulü ile Dairemizin 15.03.2018 tarih, 2017/1560 esas ve 20183429 karar sayılı onama kararının KALDIRILMASINA, kararın yukarıda açıklanan sebeple BOZULMASINA, karar düzeltme harcının istek halinde yatırana geri verilmesine, oyçokluğuyla karar verildi. 25.12.2018(Salı)
2. Hukuk Dairesi 2023/4997 E. , 2023/6079 K.
"İçtihat Metni"
...
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/1172 E., 2023/359 K.
...
KARAR : Başvurunun esastan reddi
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 2. Aile Mahkemesi
SAYISI : 2019/517 E., 2020/105 K.
Taraflar arasındaki tanıma ve tenfiz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; tarafların 03.01.2000 tarihli Tahran Aile Mahkemesinin 3032 kayıt nolu kararı ile boşandıklarını, boşanma ilamının tanınmasına ve tenfizine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı taraf davaya cevap vermemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 03.07.2019 tarihli tensip tutanağı ile davacı vekiline tarafların boşanmalarına ilişkin kararın ve apostil şerhinin aslı veya onaylı suretleri ile onanmış tercümelerini ve kararın kesinleştiğini gösteren o ülke makamlarınca usulen onanmış yazı ve belge ile tercümesini ibrazı için süre verildiği, buna rağmen davacı vekilinin dosyaya sunduğu evrakların yabancı ülkede Tapu Kadastro ve Tescil Kurumu tarafından verilen bir boşanma belgesi olduğu ve tanıma ve tenfiz için yeterli olmadığı, 06.02.2020 tarihli duruşmasında davacı vekilinin ibraz ettikleri boşanma evrakları dışında herhangi bir evrak olmadığını bildirdiği, dosya içerisinde tanıma ve tenfiz kararı verilebilecek herhangi bir yabancı mahkeme ilamının olmadığı gerekçesi ile davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İran'daki boşanma kararının aslını, apostil şerhi tercümesini ibraz ettiklerini, davanın reddine dair kararın yanlış olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak talepleri doğrultusunda karar verilmesi istemi ile istinaf başvurusunda bulunmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafça tanınması istenen ve ibraz edilen belgeler incelendiğinde İran ülkesi, Tahran 120. Boşandırma Dairesi Noterliğinin 3032 nolu belgesi tercümesi olan bir belge ve İran İslam Cumhuriyeti arması Yargı Erki Tapu, Kadastro ve Tescil Kurumu Boşanma Belgesi Sureti başlıklı bir belgenin tercümesinin ibraz edildiği, yine Arapçalarının ibraz edildiği, başkaca belge ibraz edilmediği, dosyaya sunulan belgelere göre, mahkeme kararı niteliğinde bir karar ibraz edilmediği, noterlik belgesinin incelenmesinde de "kadın, Tahran Aile Mahkemesinin 1722 . Şubesince düzenlenen 2156 sayılı, .03.11.1996 tarihli karar ile kararın kesinleştiğine dair 2023/1723/77 sayılı 02.01.2000 tarihli belgeyi ibraz ederek boşanma akdinin kıydırılarak kayıt altına alınmasını talep etti...." şeklinde açıklama olduğu, bu haliyle kadın tarafından notere başvurulması üzerine noter tarafından boşanma belgesi düzenlendiği anlaşıldığı, bu durumda ortada yabancı mahkemece verilmiş bir boşanma kararı bulunmadığı, bu itibarla yabancı mahkeme kararının tanınmasına karar verilmesi olanağı bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine dair verilen karar usul, yasa ve dosya kapsamına uygun olmakla davacının istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; gerçekleşen ve hukuki sonuç doğuran boşanma işlemine ilişkin taraflara verilen hukuki belgeler aslına uygun olarak yeminli mütercime tercüme ettirildiği ve apostil şerhi düşüldüğü davanın reddinin usul ve kanuna aykırı bulunduğunu beyanla; tüm yönlerden kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, tarafların yabancı mahkemede boşanmalarına yönelik ilamın Türkiye'de tanınması ve tenfizi davasında davacı tarafından sunulan belgelerin kanunun aradığı şartları taşıyıp taşımadığı, davanın reddinin doğru olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
2. İlgili Hukuk
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 323, 326, 370 ve 371 inci maddeleri, 5718 sayılı Milletler Arası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanun 53 ve 58 inci maddesi.
3. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Temyizen ..., tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı erkek vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
07.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
...
...
Müşterileriniz için faydalı olacak ürün açıklamanızı ekleyin. Ürününüzün, müşterilerin onu satın almak istemesini sağlayacak özel özelliklerini ekleyin. Stil sekmesindeki Mağaza özelliklerinde kendi metninizi yazın ve stilini belirleyin.

7/24 İletişim Hattı
+90 506 362 23 67
+90 542 640 43 04
© 2017- 2026
Maya Avukatlık Bürosu.
Tüm hakları saklıdır.

