Ana Sayfa / Emsal Kararlar

Yayınlar

Emsal Kararlar

Mahkeme kararlarına ilişkin genel bilgilendirme yazıları.

İhracat Bedeli 180 Günden Sonra Getirildi: İdari Para Cezası Kesinleşmeden Önce Yurda Getirmek Cezayı Nasıl Değiştirir?

İhracat Bedeli 180 Günden Sonra Getirildi: İdari Para Cezası Kesinleşmeden Önce Yurda Getirmek Cezayı Nasıl Değiştirir?

İhracat bedelini yasal süre içinde yurda getirmeyen firmalara, 1567 sayılı Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında Kanun uyarınca idari para cezası (administrative fine) uygulanabilir. Ancak bedelin 180 günlük süreden sonra, fakat ceza kesinleşmeden önce yurda getirilmesi hâlinde uygulanacak hüküm değişir. Bu ayrım, idari para cezasının iptali veya düşürülmesi için yapılacak itirazda belirleyicidir.

Bu rehberde, ihracat bedelinin geç getirilmesi durumunda cezanın nasıl belirlendiğini, itiraz yolunu ve kaçırılmaması gereken süreleri bulacaksınız.

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Husus

Bedelin yurda geliş tarihi ile cezanın kesinleşme tarihi birlikte değerlendirilmelidir. Bu iki tarih, uygulanacak hükmü ve cezanın üst sınırını doğrudan etkiler.

İhracat Bedelinin Yurda Getirilme Süresi: 180 Gün Kuralı

Türkiye'de yerleşik kişilerin gerçekleştirdiği ihracat işlemlerinde bedel, ithalatçının ödemesinin ardından doğrudan ve gecikmeksizin ihracata aracılık eden bankaya transfer edilir veya getirilir. Bedelin yurda getirilme süresi, fiili ihraç tarihinden itibaren 180 günü geçemez. Bu kural, 32 sayılı Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında Karar ve ona ilişkin Tebliğ'de yer alır.

Süre içinde bedel gelmezse hesap kapatma ve ihbar mekanizması işler:

  • Bedeli süresinde gelen ihracata ilişkin hesaplar aracı banka tarafından kapatılır.
  • Kapatılmayan hesaplar, banka tarafından 5 iş günü içinde ilgili vergi dairesine ihbar edilir.
  • Vergi dairesi, ihbardan sonraki 10 iş günü içinde 90 gün süreli ihtarname (formal notice) gönderir.
  • Bu süre içinde hesabın kapatılması veya mücbir sebep ya da haklı durumun belgelenmesi gerekir.

Bu süreç sonuçsuz kalırsa idari para cezası gündeme gelebilir.

Bedel Hiç Getirilmezse ve Geç Getirilirse: İki Ayrı Yaptırım Rejimi

1567 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 3. fıkrası, ihracat bedelinin hiç getirilmemesi ile süresinden sonra getirilmesini ayrı hükümlere bağlar. Bu fark, cezanın tutarını doğrudan etkiler.

Bedel hiç getirilmezse Yurda getirilmesi gereken kıymetin rayiç bedelinin yüzde 5'i oranında idari para cezası öngörülür.
Ceza kesinleşmeden önce getirilirse Kanunun 3. maddesinin 1. fıkrasına göre idari para cezası verilir. Ceza, yurda getirilmesi gereken paranın yüzde 2,5'ini aşamaz.
Süresinde getirilmişse veya mücbir sebep varsa Yaptırım için hukuki dayanak bulunmaz veya iptal talep edilebilir. Belgelendirme kritik önemdedir.

Kısacası bedeli 180 günden sonra getirmek ceza almayacağınız anlamına gelmez. Ancak cezanın kesinleşmesinden önce getirmek, uygulanacak hükmü ve üst sınırı değiştirir.

Ceza Kesinleşmeden Önce İhracat Bedeli Getirilirse Ne Değişir?

Kanun, idari para cezasına ilişkin karar kesinleşinceye kadar alacaklarını yurda getirenler için ayrı bir düzenleme içerir. Bu kişilere bedelin yüzde 5'i oranındaki ceza değil, 3. maddenin 1. fıkrası kapsamında idari para cezası verilir. Bu nedenle kesinleşme tarihi hayati önem taşır.

✅ Özetle

Bedel 180 günden sonra ama ceza kesinleşmeden önce yurda gelmişse, yüzde 5 esasına göre değil; md. 3/1 hükmü ve yüzde 2,5 üst sınırı gözetilerek ceza belirlenmelidir.

Hangi Tarihler Karşılaştırılır?

  • Fiili ihraç tarihi ve bu tarihten itibaren 180. gün.
  • Bedelin bankaya geliş (havale) tarihi.
  • İdari para cezası kararının tebliğ tarihi ve kesinleşme tarihi.

Bedelin geldiğini gösteren banka belgesi (ihracat bedeli kabul belgesi), bu incelemenin ana delilidir. Belgedeki tarih, tutar ve gümrük beyannamesi bilgileri birbiriyle uyumlu olmalıdır.

Cezanın Üst Sınırı: Getirilmesi Gereken Paranın Yüzde 2,5'i

Kesinleşmeden önce bedeli getirenlere verilecek ceza, yurda getirilmesi gereken paranın yüzde 2,5'ini aşamaz. Md. 3/1'deki ceza tutarı ise yeniden değerleme ile güncellenen tutar üzerinden uygulanır. İki ölçüt birlikte gözetilmelidir.

⚠️ Uygulanan Cezayı Kontrol Edin

Ceza hesaplanırken (1) yeniden değerleme ile güncellenen md. 3/1 tutarı ve (2) yüzde 2,5'lik üst sınır dikkate alınmış mı? Yüzde 5 esasına göre hesaplanmış bir ceza, itiraza konu edilebilir. Güncel tutar için yıllık yeniden değerleme oranının ayrıca doğrulanması gerekir.

İhracat Bedeli Cezasına İtiraz: Sulh Ceza Hâkimliği Yolu

İdari para cezasına karşı, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu md. 27 uyarınca kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine (Criminal Judgeship of Peace) başvurulabilir. Bu süre içinde başvurulmazsa karar kesinleşir. Hâkimliğin kararına karşı ise CMK'nın itiraz hükümleri çerçevesinde 7 gün içinde itiraz edilebilir.

⏱️ Süreleri Kaçırmayın

15 gün içinde başvuru, 7 gün içinde itiraz. Süreler tebliğ tarihine göre işler ve kaçırılırsa iptal talebi ciddi biçimde zorlaşır.

Cezanın dayanağı ve tebliğ usulüne ilişkin ayrıntılar için ihracat bedelinin yurda getirilmemesi nedeniyle verilen idari yaptırım kararı yazımıza da göz atabilirsiniz.

Başvuruda Öne Sürülebilecek Başlıca Hususlar

  • Bedelin süresinde veya ceza kesinleşmeden önce yurda getirilmiş olması.
  • Cezanın yanlış hükme (yüzde 5 esası) dayanılarak belirlenmiş olması.
  • Mücbir sebep veya haklı durumun bulunması.
  • Tebligat usulüne aykırılık.
  • Cezanın kanuni üst sınırı aşması.

Mücbir Sebep ve Haklı Durum Halleri

Tebliğ, hesapların kapatılamamasına yol açan bazı hâlleri mücbir sebep (force majeure) olarak kabul eder:

  • İthalatçı veya ihracatçı firmanın iflası, konkordato ilanı veya faaliyetlerini daimi olarak tatil etmesi.
  • Grev, lokavt ve avarya hali.
  • Resmi makam işlemleri veya muhabir banka muameleleri nedeniyle hesap kapatmanın imkânsızlaşması.
  • Tabii afet, harp ve abluka hali.
  • Malların kaybı, hasara uğraması veya imha edilmesi.
  • İhtilaf nedeniyle dava açılması veya tahkime başvurulması.

ℹ️ Belgelendirme Şarttır

Mücbir sebep iddiası, yetkili mercilerden, sigorta şirketlerinden, muhabir bankalardan veya ilgili ülke resmi makamlarından alınan belgelerle kanıtlanmalıdır. Yurt dışından temin edilen belgelerin dış temsilciliklerimizce veya Lahey Sözleşmesi (apostil) hükümlerine göre onaylanması gerekir.

Yurda getirme yükümlülüğüne ilişkin istisnaları incelemek için ihracat bedeli yurda getirilmemesi istisna listesi yazımıza başvurabilirsiniz.

İtirazda Hazır Bulundurulması Gereken Belgeler

  • İhracat gümrük beyannamesi ve fiili ihraç tarihini gösteren belgeler.
  • Banka tarafından düzenlenen ihracat bedeli kabul belgesi.
  • Havale dekontu veya SWIFT mesajı.
  • İhracat faturası ve alıcıyla yapılan sözleşme.
  • İdari para cezası kararı ve tebliğ evrakı.
  • Banka ihbarı ve vergi dairesi ihtarnamesi yazıları.
  • Mücbir sebep veya haklı durumu gösteren, onaylı ve tercümeli belgeler.

Adım Adım İtiraz Süreci

1
Tebliğ tarihini tespit edin: 15 günlük sürenin başlangıcı, cezanın tebliğ tarihidir.
2
Bedelin geliş tarihini belgeleyin: Banka belgesiyle bedelin ne zaman yurda geldiğini kanıtlayın.
3
Başvuru dilekçesini hazırlayın: Uygulanan hükmün hatalı olduğunu ve varsa mücbir sebep ile haklı durumu gerekçelendirin.
4
Sulh ceza hâkimliğine başvurun: Dilekçeyi 15 gün içinde, gerekçeli ve ekli belgelerle sunun.
5
Karara itiraz süresini takip edin: Başvuru reddedilirse 7 gün içinde itiraz edilebilir. Hukuka aykırı kesinleşmiş kararlar bakımından CMK md. 309 kapsamındaki kanun yararına bozma yolunun değerlendirilmesi de mümkündür.

Yabancı Ortaklı Şirketler İçin Özet (English Summary)

Late Repatriation of Export Proceeds in Turkey

  • Export proceeds must be repatriated within 180 days from the actual export date under Law No. 1567 and Decree No. 32.
  • If proceeds arrive after 180 days but before the administrative fine becomes final, a different provision applies and the fine cannot exceed 2.5% of the amount to be repatriated.
  • The fine can be challenged before the Criminal Judgeship of Peace within 15 days of notification.
  • Maya Avukatlık Bürosu (Maya Law Office) in Istanbul assists Turkish and foreign-owned companies with administrative fine objections. Contact us.

Sıkça Sorulan Sorular

İhracat bedelini 180 gün içinde getirmezsem ne olur?

Hesap kapatılamazsa banka durumu vergi dairesine ihbar eder ve 90 günlük ihtarname süreci başlar. Süre sonuçsuz kalırsa 1567 sayılı Kanun kapsamında idari para cezası uygulanabilir.

Bedeli geç getirdim, idari para cezası tamamen iptal edilir mi?

Otomatik iptal söz konusu değildir. Bedel ceza kesinleşmeden önce getirilmişse yüzde 5 yerine md. 3/1 hükmü ve yüzde 2,5 üst sınırı uygulanmalıdır. Süresinde getirilmesi veya mücbir sebep varsa iptal talep edilebilir.

İdari para cezasına itiraz süresi kaç gündür?

Kabahatler Kanunu md. 27 uyarınca kararın tebliğinden itibaren 15 gündür. Süre içinde başvuru yapılmazsa karar kesinleşir.

Alıcı ödeme yapmadıysa bu mücbir sebep sayılır mı?

Alıcının sadece ödememesi tek başına yeterli değildir. Ancak ihtilaf nedeniyle dava açılması veya tahkime başvurulması ile alıcının iflası gibi haller, belgelenmesi kaydıyla mücbir sebep kapsamında değerlendirilebilir.

✅ Sonuç: Ne Yapmalısınız?

İhracat bedeli 180 günden sonra yurda getirildiyse önce bedelin geliş tarihini ve cezanın kesinleşme tarihini belgeleyin. 15 günlük başvuru süresini kaçırmayın. İdari para cezası kararınızın hukuka uygunluğunun değerlendirilmesi için Maya Avukatlık Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.

Emsal Yargıtay Kararı

Yargıtay 7. Ceza Dairesi 20.04.2026 T. 2026/754 E. 2026/4684 K.

Kabahatli hakkında, 1567 sayılı Kanun'a muhalefet kabahatinden, 85.594,00 TL idari para cezası uygulanmasına karar verildiği, kabahatli tarafından bu karara karşı başvuruda bulunulduğu, Denizli 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 21.09.2023 tarihli ve 2022/8602 D.İş sayılı kararı ile başvurunun reddine karar verildiği, kabahatlinin bu karara itirazı üzerine de Denizli 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 03.10.2023 tarihli ve 2023/7484 D.İş sayılı kararıyla itirazın reddine karar verildiği belirlenmiştir.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 11.02.2026 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 24.02.2026 tarihli ve KYB - 2026/26555 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 24.02.2026 tarihli ve KYB - 2026/26555 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“Dosya kapsamına göre; kabahatli ... Kumaşçılık İhracaat Limited Şirketi hakkında 05.07.2021 tarihli ve 213412 00... 7 sayılı ... Beyannamesi ile yapmış olduğu ihracata ait 110.160,73 EURO tutarındaki bedeli 180 gün içinde yurda getirmediğinden bahisle 1567 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 3. fıkrası uyarınca 85.594,00 Türk lirası idarî para cezasına yönelik başvurunun reddine karar verildiği,

İlgili mevzuat incelendiğinde;

1567 sayılı Kanun'un 3/1. maddesinde yer alan, "Cumhurbaşkanının bu Kanun hükümlerine göre yapmış olduğu genel ve düzenleyici işlemlerdeki yükümlülüklere aykırı hareket eden kişi, üçbin Türk lirasından yirmibeşbin Türk lirasına kadar idari para cezası ile cezalandırılır." şeklindeki,

Anılan Kanun'un 3/3. maddesinde yer alan, "Her türlü mal, kıymet, hizmet ve sermaye ithal ve ihraç edenler veya bu işlere aracılık edenlerden bu işlemlerinden doğan alacaklarını 1 inci maddeye göre alınan kararlardaki hükümlere göre ve bu kararlarda tayin edilen süreler içinde yurda getirmeyenler, yurda getirmekle yükümlü oldukları kıymetlerin rayiç bedelinin yüzde beşi kadar idarî para cezasıyla cezalandırılırlar. İdarî para cezasına ilişkin karar kesinleşinceye kadar alacaklarını yurda getirenlere, birinci fıkra hükmüne göre idarî para cezası verilir. Ancak, verilecek idarî para cezası yurda getirilmesi gereken paranın yüzde ikibuçuğundan fazla olamaz." şeklindeki,

Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara ilişkin 04/09/2018 tarihli ve ... nolu Tebliğin 3. maddesinde yer alan, "Türkiye'de yerleşik kişiler tarafından gerçekleştirilen ihracat işlemlerine ilişkin bedeller, ithalatçımın ödemesini müteakip doğrudan ve gecikmeksizin ihracata aracılık eden bankaya transfer edilir veya getirilir. Bedellerin yurda getirilme süresi fiili ihraç tarihinden itibaren 180 günü geçemez...." şeklindeki,

Anılan Tebliğ'in "Hesap kapatma, ihbar ve ek süre" başlıklı 8. maddesinde yer alan, "(1) Ticari amaçla mal ihracında, bedelleri yurda getirilme süresi içinde gelen ihracat ile il gili hesaplar aracı bankalarca kapatılır. (2) Süresi içinde kapatılmayan ihracat hesapları aracı bankalarca 5 iş günü içinde muamelenin safhalarını belirtecek şekilde yazılı olarak ilgili Vergi Dairesi Başkanlığına veya Vergi Dairesi Müdürlüğüne ihbar edilir. (3) İlgili Vergi Dairesi Başkanlığınca veya Vergi Dairesi Müdürlüğünce, ihbarı müteakip 10 iş günü içinde ilgililere hesapların kapatılmasını teminen 90 gün süreli ihtarname gönderilir. Bu süre içinde hesapların kapatılması veya 9 uncu maddede belirtilen mücbir sebep hallerinin ya da haklı durumun belgelenmesi gereklidir ..." ve

Anılan Tebliğ'in "Mücbir sebep halleri" başlıklı 9. maddesinde yer alan, “(1) Mücbir sebep kabul edilebilecek haller;

a)İthalatçı veya ihracatçı firmanın infisahı, iflası, konkordato ilan etmesi veya faaliyetlerini daimi olarak tatil etmesi, firma hakkında iflasın ertelenmesi kararı verilmesi, şahıs firmalarında firma sahibinin ölümü,

b)Grev, lokavt ve avarya hali,

c)İhracatçı veya ithalatçı memleket resmi makamlarının karar ve işlemleri ya da muhabir bankaların muameleleri dolayısıyla hesapların kapatılmasının imkânsız hale gelmesi,

ç)Tabii afet, harp ve abluka hali,

d)Malların kaybı, hasara uğraması veya imha edilmesi,

e)İhtilaf nedeniyle dava açılması veya tahkime başvurulması,

Mücbir sebep hallerinin tevsiki;

(a) ve (e) halinin yetkili mercilerden, (b) ve (ç) halinin, ithalatçının bulunduğu memleketin resmi makamlarından veya mahalli odaca tasdik edilmiş olmak kaydıyla alıcı veya ithalatçı firmadan (harp ve abluka hali hariç), (c) halinin resmi makamlarımızdan, ithalatçının bulunduğu memleketin resmi makamlarından veya muhabir bankalardan, (d) halinin ise sigorta şirketlerinden, uluslararası gözetim şirketlerinden veya ilgili ülke resmi makamlarından alınmış belgelerle tevsik edilmesi şarttır.

(2) Mücbir sebep halleri ile ilgili olarak yurtdışından temin edilecek belgelerin dış temsilciliklerimizce veya Lahey Devletler Özel Hukuku Konferansı çerçevesinde hazırlanan Yabancı Resmi Belgelerin Tasdik Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi hükümlerine göre onaylanmış olması gerekir.” şeklindeki düzenlemeler birlikte nazara alındığında,

Somut olayda, kabahatli vekili tarafından dosyaya ibraz edilen ... A.Ş. ... Şubesinin 18/01/2022 tarihli ve 3...3 seri numaralı İhracat Bedeli Kabul Belgesinde, idarî yaptırım kararına konu edilen 110.160,73 EURO bedelli ve 213412 00... 7 sayılı ... beyannamesi ile yapılan ihracata dair bedelin 18/01/2022 tarihinde havale şeklinde yurda getirildiği,

1567 sayılı Kanun'un 3/3. maddesindeki düzenleme "Her türlü mal, kıymet, hizmet ve sermaye ithal ve ihraç edenler veya bu işlere aracılık edenlerden bu işlemlerinden doğan alacaklarını 1 inci maddeye göre alınan kararlardaki hükümlere göre ve bu kararlarda tayin edilen süreler içinde yurda getirmeyenler, yurda getirmekle yükümlü oldukları kıymetlerin rayiç bedelinin yüzde beşi kadar idarî para cezasıyla cezalandırılırlar. İdarî para cezasına ilişkin karar kesinleşinceye kadar alacaklarını yurda getirenlere, birinci fıkra hükmüne göre idarî para cezası verilir. Ancak, verilecek idarî para cezası yurda getirilmesi gereken paranın yüzde ikibuçuğundan fazla olamaz." şeklinde olup, ihracat bedelinin hiç getirilmemesi ile süresinden sonra ve fakat idari para cezası kesinleşene kadar getirilmesi durumunun ayrı hükümlere bağlandığı, somut olay incelendiğinde, kabahatli tarafından 05/07/2021 tarihinde gerçekleştirilen ihracata ilişkin bedelin getirilmesi için öngörülen 180 günlük sürenin 03/01/2022 tarihinde son bulduğu, ancak kabahatli tarafından dosyaya sunulan ihracat bedeli kabul belgesine göre ihracat bedelinin 180 günlük süreden sonra 18.01.2022 tarihinde getirildiğinin anlaşıldığı, dolayısıyla her ne kadar Denizli Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından kabahatliye ihracat bedelinin getirilmemesi nedeniyle 1567 sayılı Kanun'un 3/3. maddesinin birinci cümlesi uyarınca idari para cezası uygulanmış ise de esasen ihracat bedelinin 180 günlük süreden sonra ve fakat idari para cezası kesinleşmeden önce yurda getirilmesi nedeniyle, 1567 sayılı Kanun'un 3/3. maddesinin ikinci ve üçüncü cümlelerindeki "...İdarî para cezasına ilişkin karar kesinleşinceye kadar alacaklarını yurda getirenlere, birinci fıkra hükmüne göre idarî para cezası verilir. Ancak, verilecek idarî para cezası yurda getirilmesi gereken paranın yüzde ikibuçuğundan fazla olamaz." düzenlemesi uyarınca idari para cezası uygulanması gerektiği gözetilmeden, itirazın bu yönüyle kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

Kanun yararına bozma müessesesinin uygulanmasında, 5271 sayılı Kanun'un 309/3. maddesindeki "Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar." şeklindeki düzenleme esas alınarak, kanun yararına bozma incelemesi, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki istem ve gerekçe ile sınırlı olduğu cihetle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki talep yerinde görüldüğünden istemin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

III. KARAR

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,

Denizli 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 03.10.2023 tarihli ve 2023/7484 D.İş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,

5271 sayılı Kanun’un 309/4-a maddesi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, Hakimliğine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 20.04.2026 tarihinde karar verildi.

"Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki mütalaa veya avukat-müvekkil ilişkisi doğurmaz. Her somut olay kendi özel koşulları içinde değerlendirilmelidir. Lütfen hukuki adımlar atmadan önce uzman bir avukata danışınız."

Yazının sonuna geldiniz. Yazımızı beğendiğinizi umuyoruz.

Bu yazıyla ilgili veya başka herhangi bir hukuki sorunuzda tarafımızla iletişime geçmekten çekinmeyiniz. Mesajınızı bekliyoruz.

 

Maksimum dosya boyutu (Mb): 2