ADB-BUTİNACA (Sentetik Kannabinoid) Bulundurma, Kullanma ve Ticaret Suçu: Yargıtay Kararları Işığında Kapsamlı Rehber
Maya Avukatlık Bürosu
ADB-BUTİNACA, Türkiye'de son yıllarda ele geçirilen dosyalarda sıkça karşılaşılan bir sentetik kannabinoid türevidir. Bu maddeyle ilgili bir suçlamada, kişinin "kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma" suçundan mı, yoksa çok daha ağır olan "uyuşturucu madde ticareti yapma" suçundan mı yargılanacağı; madde miktarı, saklama biçimi, ele geçiriliş şekli ve failin davranışları gibi somut unsurlara göre belirlenir. Bu rehberde, Yargıtay Ceza Dairelerinin ve Ceza Genel Kurulunun ADB-BUTİNACA ve sentetik kannabinoid maddelerine ilişkin güncel içtihatlarını, en sık karşılaşılan sorular üzerinden ele alıyoruz.
⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Husus
ADB-BUTİNACA ticareti suçunun cezası TCK m.188 uyarınca 10 yıldan az olmamak üzere hapis cezasıdır. Kullanmak için bulundurma suçu ise TCK m.191 kapsamında 2 ila 5 yıl arası hapis cezasına ve ilk yakalanmada kamu davasının ertelenmesi imkânına tabidir. Aradaki fark, dosyanın tamamen farklı bir mecraya gitmesine yol açar.
İçindekiler
A. ADB-BUTİNACA Nedir? Yasal Statü ve Ceza Kapsamı
1. ADB-BUTİNACA Nedir, "Bonzai" ile İlişkisi Nedir?
2. Hangi Kanun Maddelerine Göre Cezalandırılır? (TCK 188 - TCK 191)
3. Kişisel Kullanım Sınırı Ne Kadardır?
B. Saklama Biçimi ve Ele Geçiriliş Şeklinin Ticaret Kastına Etkisi
4. Ortak Kullanım Alanlarında (Apartman Boşluğu, Su Saati Dolabı) Bulunma
5. Misafirlikte veya Başkasının Evinde/Çantasında Yakalanma
6. Karışımın Sadece Bir Kısmının Etken Madde İçermesi Ticareti Etkiler mi?
7. İşyerinde Aseton ve Hassas Terazi ile Birlikte Yakalanma
8. Birden Fazla Uyuşturucu Çeşidi ve Hassas Terazi ile Yakalanma
C. Ticaret Kastının İspatında Davranış ve Ekonomik Deliller
9. Kaçarken Poşet Atma / Alıcının Yakalanamaması Ticareti Kanıtlar mı?
10. Poşeti Yırtarak Kaçarken Kilitli Poşetler (Fiş) Halinde Madde Düşürme
11. Gelir Düzeyi ile Ele Geçen Madde Değeri Arasındaki Orantısızlık
12. "Günlük Onlarca Gram Kullanıyorum" Savunmasına Yaklaşım
13. Kanda/İdrarda Tespit Edilmesine Rağmen "Bilmeden Aldım" Savunması
D. Nitelikli Haller
14. Okul, Hastane, İbadethane Yakınında Satış (200 Metre Kuralı)
E. Arama, Delil Geçerliliği ve Savunma Hakkı
15. İhtiyar Heyeti/Komşu Bulundurulmaması (CMK 119/4) Delili Etkiler mi?
16. Gizli Soruşturmacının Kışkırtıcı Ajan Gibi Davranması
17. Suç Tarihinde Henüz Yasaklı Listede Olmayan Yeni Türevler
18. Yeni/Nadir Türevlerde Adli Tıp Kurumu Raporu Zorunlu mudur?
F. Etkin Pişmanlık (TCK 192) Uygulamaları
19. Poşeti Atıp Başka Yerde Ele Geçen Maddeyi Üstlenmek
20. Başkasına Ait Evde Yakalanan Maddeyi Sahiplenmek
21. Suç Ortağının Sadece İsmini Vermesi Yeterli mi?
22. A4 Kağıdına Emdirilmiş Madde Davasında Etkin Pişmanlık Şartları
Sonuç: ADB-BUTİNACA Suçlamasıyla Karşılaşırsanız Ne Yapmalısınız?
A. ADB-BUTİNACA Nedir? Yasal Statü ve Ceza Kapsamı
1. ADB-BUTİNACA Nedir, "Bonzai" ile İlişkisi Nedir?
ADB-BUTİNACA, indazol karboksamid yapısında sentetik bir kannabinoid (CB1/CB2 reseptör agonisti) türevidir. Türkiye'de kamuoyunda ve kolluk tutanaklarında genellikle "bonzai" olarak anılan geniş sentetik kannabinoid ailesinin bir üyesidir; kurutulmuş bitki karışımlarına, tütüne veya kağıda emdirilerek satılabilir. Hukuki açıdan esrar veya eroin gibi diğer uyuşturucu maddelerden ayrı, ancak aynı kanuni rejime (TCK 188/191/192) tabi bir madde olarak değerlendirilir. Sentetik kannabinoidlerin genel sınıflandırması hakkında uyuşturucu ve uyarıcı madde türleri başlıklı yazımızda daha ayrıntılı bilgi bulabilirsiniz.
2. ADB-BUTİNACA Bulundurma ve Ticareti Hangi Kanun Maddelerine Göre Cezalandırılır?
ADB-BUTİNACA, "uyuşturucu veya uyarıcı madde" kapsamında değerlendirildiğinden diğer maddelerle aynı iki ayrı rejime tabidir. Kişisel kullanım amacıyla bulundurma TCK m.191 kapsamında 2 ila 5 yıl hapis cezasını gerektirir ve ilk yakalanmada kamu davasının 5 yıl süreyle ertelenmesi ile 1 yıllık denetimli serbestlik/tedavi tedbiri uygulanır. Ticaret amacıyla bulundurma, satma, satışa arz etme veya imal etme ise TCK m.188 uyarınca 10 yıldan az olmamak üzere hapis cezası ile cezalandırılır ve erteleme imkânı yoktur.
ℹ️ Bilgi
Ticaret suçunun okul, yurt, hastane, kışla veya ibadethane gibi tesislere 200 metreden yakın mesafede işlenmesi halinde ceza yarı oranında artırılır (TCK m.188/4-b). Uyuşturucu ticaretinin birden fazla kişi tarafından işlenmesi de ayrı bir ağırlaştırıcı neden oluşturabilir; bu konuyu üç kişi ağırlaştırıcı neden ve etkin pişmanlık başlıklı yazımızda ayrıca ele aldık.
3. Kişisel Kullanım Sınırı Ne Kadardır?
Kanunda sabit bir gram rakamı yer almaz. Yargıtay, her madde türü için kişinin fiziksel yapısı, maddenin niteliği ve Adli Tıp Kurumu'nun bilimsel verilerine dayanarak bir "yıllık kişisel kullanım sınırı" belirler; bu sınırın çok üzerindeki miktarlar aksi ispat edilmedikçe ticaret kastına işaret eder. Farklı madde türlerinde kullanım sınırının nasıl hesaplandığına dair karşılaştırmalı bir örnek için eroin kullanım sınırı - 45 günlük uyuşturucu başlıklı kararımıza bakılabilir. ADB-BUTİNACA dosyalarında bu sınır, aşağıdaki sorularda görüleceği gibi miktar, saklama biçimi ve ele geçiriliş şekli birlikte değerlendirilerek somutlaştırılır.
B. Saklama Biçimi ve Ele Geçiriliş Şeklinin Ticaret Kastına Etkisi
4. Ortak Kullanım Alanlarında (Apartman Boşluğu, Su Saati Dolabı) Bulunmanın Delil Değeri
Kullanılmayan ortak alanlarda (boş kat, su saati dolabı vb.) ele geçirilen ADB-BUTİNACA/MDMB-4EN-PINACA maddeleri, tek başına belirsiz bir aidiyet sorunu doğurur. Ancak Yargıtay; ele geçen maddenin kriminal analizde sanığın evindeki diğer maddelerle aynı karışımı içermesi, alanın fiilen sadece sanık tarafından kullanılması ve sanığın kolluğu görünce kaçması gibi ek delillerle birlikte değerlendirildiğinde "bana ait değil" savunmasını reddetmektedir.
Yargıtay Kararı
"...söz konusu maddelerin kriminal raporlarında görüleceği üzere maddelerin niteliğinin sanıktan ele geçirilen maddelerle aynı karışımı ihtiva ettiği, olay tarihinde su saatinin bulunduğu 3. katın hiç kimse tarafından kullanılmadığı... bu nedenlerle 3. Katın su saatinin sanık tarafından kullanıldığı yönünde kanaatle orada ele geçirilen maddelerin... sanığa ait olduğu..."
Yargıtay 10. Ceza Dairesi
5. Misafirlikte veya Başkasının Evinde/Çantasında Yakalanmanın Sonucu
Kendi ikametinde değil, misafir olarak bulunulan bir yerde, üstelik kapalı bir çanta içinde kişisel kullanım sınırının üzerinde madde ele geçirilmesi, "kişisel kullanım" savunmasını zayıflatan bir unsurdur. Yargıtay, maddenin miktarı ile birlikte, sanığın kendi evinde veya işyerinde değil de dışarıda bir yerde saklanmış olmasını da ticari kast göstergesi saymaktadır.
Yargıtay Kararı
"...fermuarlı ve kapalı olan çantasının içerisinde net 56 gram ağırlığında sentetik kannabinoid gurubunda yer alan 5CL-ADB-A etken maddesini içeren uyuşturucu maddenin ele geçirildiği... suç konusu maddelerin sanığın rahatlıkla ulaşabileceği evinde veya iş yerinde değil de tümünün dışarıda başka bir ikamette iken ele geçirilmiş olması... dikkate alındığında... uyuşturucu veya uyarıcı madde ticareti yapma suçunu işlediği..."
Yargıtay 10. Ceza Dairesi
6. Karışımın Sadece Bir Kısmının Etken Madde İçermesi Ticareti Etkiler mi?
Hayır. Ele geçirilen bitkisel karışımın tamamı uyuşturucu etken madde içermese bile, Yargıtay yalnızca etken madde tespit edilen kısmın gramaj değerini esas alır. Bu kısım kişisel kullanım sınırının üzerindeyse, karışımın geri kalanının uyuşturucu içermemesi ticaret suçunun oluşumunu etkilemez.
Yargıtay Kararı
"...70,1 gram ağırlığında açık yeşil renkli bitki parçalarının uyuşturucu maddelerden sentetik kannabinoidler grubunda yer alan ADB-BUTINACA etken maddesini içerdiği, 493,1 gram ağırlığında açık yeşil renkli bitki parçalarının... herhangi bir uyuşturucu ve uyarıcı madde içermediği... uyuşturucu maddenin gramaj değeri... 20-25 gramın kullanımda kalabilecek sınırının üzerinde olduğu..."
Yargıtay 10. Ceza Dairesi
7. İşyerinde Aseton ve Hassas Terazi ile Birlikte Yakalanma
Bir işyerinde sentetik kannabinoidin yanında, üretim/işlemede kullanılan asetonun ve paketlemede kullanılan hassas terazinin birlikte ele geçirilmesi, kullanım amacıyla bağdaşmayan bir tablo oluşturur. Bu üçlü, tanık ifadeleriyle de desteklendiğinde ticaret suçunun kesin delili sayılır.
Yargıtay Kararı
"...sanığın işyerinde yapılan aramada, sentetik kannabinoidler grubundan... etken maddesini içerir uyuşturucuların, uyuşturucu üretiminde kullanılan asetonun ve uyuşturucuların paketlenmesinde kullanılan hassas terazinin ele geçirilmesi... sanığın uyuşturucuları ticari maksatla bulundurduğunun kabulünde bir hukuka aykırılık görülmemiştir."
Yargıtay 10. Ceza Dairesi
8. Birden Fazla Uyuşturucu Çeşidi ve Hassas Terazi ile Yakalanma
Sanığın üzerinden aynı anda birden fazla uyuşturucu türünün (örneğin ADB-BUTİNACA ve metamfetamin) ve üzerinde uyuşturucu kalıntısı bulunan bir hassas terazinin çıkması, "taşıma sırasında yanıma aldım" gibi savunmaları hayatın olağan akışına aykırı kılan güçlü bir çeşitlilik delilidir.
Yargıtay Kararı
"...yapılan kaba üst araması ile üzerinde çeşitli uyuşturucu maddeler ve metamfetamin kalıntısı bulunan 1 adet hassas terazinin ele geçirildiği... kullanım miktarı üzerinde ve çeşitlilik arz eden uyuşturucu maddeler ve hassas terazi ile yakalanan sanığın ticari amaçla uyuşturucu madde bulundurmak suretiyle atılı uyuşturucu madde ticareti suçunu işlediğinin anlaşıldığı..."
Yargıtay 10. Ceza Dairesi
C. Ticaret Kastının İspatında Davranış ve Ekonomik Deliller
9. Kaçarken Poşet Atma / Alıcının Yakalanamaması Ticareti Kanıtlar mı?
Evet. Alıcı olduğu değerlendirilen kişi yakalanamasa ve para el değişimi fiilen görülmese dahi; sanığın kolluğu fark edip kaçmaya çalışması ve bu sırada satışa hazır, parça halinde paketlenmiş madde bulunan bir poşeti yere atması, ticari amaçla bulundurma suçunun sübutu için yeterli görülmektedir.
Yargıtay Kararı
"...alıcı olduğu değerlendirilen şahıs yakalanamamış ve para alış verişi görülmemiş ise de, tereddütsüz biçimde sanığın kaçan şahsa bir cisim verdiğinin ve müdahale edildiğinde de sanığın kaçmaya çalıştığının ve bu sırada yere içerisinde sentetik kannabinoid cinsi uyuşturucu madde içeren parça halindeki satışa hazır hale getirilmiş maddenin bulunduğu sigara paketini attığının sabit olduğu..."
Yargıtay 10. Ceza Dairesi
10. Poşeti Yırtarak Kaçarken Kilitli Poşetler (Fiş) Halinde Madde Düşürme
Uyuşturucu maddenin kişisel kullanım sınırının çok üzerinde olması, ayrı ayrı kilitli poşetler halinde ("fiş" olarak tabir edilen satışa hazır formda) taşınması ve sanığın kolluğu görünce kaçıp delilleri yok etmeye çalışması, Yargıtay tarafından doğrudan ticaret suçunun göstergesi kabul edilir.
Yargıtay Kararı
"...sanığın araçtan inerek kaçmaya başladığı, kaçarken elinde bulunan kırmızı renkli poşeti yırtmaya çalıştığı... yere düşürmüş olduğu siyah renkli poşet içerisinde 9 adet şeffaf kilitli poşet içerisinde toplam net ağırlığı 87,54 gram sentetik kannabinoidler grubunda yer alan ADB-BUTİNACA ve MDMB-4EN-PINACA etken maddesini içerir uyuşturucu madde ele geçirildiği... uyuşturucu maddelerin kişisel kullanım miktarının çok üzerinde oluşu... sanığın uyuşturucu madde ticareti yaptığı..."
Yargıtay 10. Ceza Dairesi
11. Gelir Düzeyi ile Ele Geçen Madde Değeri Arasındaki Orantısızlık
Sanığın beyan ettiği gelir düzeyi ile üzerinden ele geçen maddenin piyasa değeri arasındaki fahiş orantısızlık, kullanım amaçlı bulundurma savunmasını zayıflatan önemli bir ekonomik delildir. Bu unsur, idrar/kan testi sonuçlarıyla birlikte değerlendirildiğinde ticaret kastını güçlendirir.
Yargıtay Kararı
"...mahkemece alınan savunmasında işsiz olduğunu ve gelirinin 2.000,00 TL olduğunu beyan etmesine karşın ele geçen uyuşturucunun piyasa değerinin 16.218,00 TL olduğunun belirtilmesi... sanığın atılı uyuşturucu ticareti yapma suçunu işlediği..."
Yargıtay 10. Ceza Dairesi
12. "Günlük Onlarca Gram Kullanıyorum" Savunmasına Yaklaşım
Sentetik kannabinoidin insan vücudu üzerindeki bilinen etkileri gözetildiğinde, "günde 25 gram kullanıyorum" türü savunmalar hayatın olağan akışına aykırı bulunmaktadır. Bu savunmayla birlikte kan/idrar tahlilinde etken maddeye rastlanmaması da ticaret kastını güçlendiren ek bir unsurdur.
Yargıtay Kararı
"...sanığın günlük 25 gram bonzai maddesi kullandığına dair hayatın olağan akışına [aykırı beyanı ile] uyuşturucu maddenin insan vücudu üzerindeki [etkisi]... tahlillerinde uyuşturucu etken maddelerinin bulunmadığının tespit edildiği... uyuşturucu ticareti..."
Yargıtay 10. Ceza Dairesi
13. Kanda/İdrarda Tespit Edilmesine Rağmen "Bilmeden Aldım" Savunması
Adli Tıp Kurumu raporuyla kanda veya idrarda ADB-BUTİNACA etken maddesi kesin olarak tespit edildiğinde, sanığın maddeyi "sakinleştirici" veya farklı bir isim altında bilmeden aldığına ilişkin soyut savunmaları hayatın olağan akışına aykırı görülerek reddedilir.
Yargıtay Kararı
"...Adli Tıp Kurumu Ankara Grup Başkanlığının raporu ile, sanığa ait kanda sentetik kannabinoid ADB-BUTINACA ve ADB-BUTINACA metabolite bulunduğu tespit edilmiştir... sanığın uyuşturucu madde kullandığının belirlendiği..."
Yargıtay 10. Ceza Dairesi
D. Nitelikli Haller
14. Okul, Hastane, İbadethane Yakınında Satış (200 Metre Kuralı)
Satışın gerçekleştiği yerin okul, yurt, hastane, kışla veya ibadethane gibi sosyal tesislere olan mesafesi, resmi bilirkişi raporuyla somut olarak tespit edilir. Bu tesislerin 200 metreden yakınında gerçekleşen satışlarda temel ceza yarı oranında artırılır.
Yargıtay Kararı
"...olay yerinde yapılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda alışveriş yapılan yerin... 70 metre mesafede olduğunun tespit edildiği değerlendirilerek; 5237 sayılı Kanun'un 188 inci maddesinin dördüncü fıkrasının (b) bendi... hükmü uyarınca sentetik kannabinoid ticareti yapma suçunu işlediği kanaati ile sanığın mahkumiyetine karar verilmiştir."
Yargıtay 10. Ceza Dairesi
E. Arama, Delil Geçerliliği ve Savunma Hakkı
15. İhtiyar Heyeti/Komşu Bulundurulmaması (CMK 119/4) Delili Etkiler mi?
Usulüne uygun alınmış bir adli arama kararına dayanarak yapılan bir aramada, yalnızca ihtiyar heyetinden veya komşulardan iki kişinin hazır bulundurulmamış olması, tek başına elde edilen delili "hukuka aykırı" hale getirmez. Yargıtay bu şekli eksikliği, aramanın esasına ilişkin bir hak ihlali bulunmadığı sürece delilin sıhhatini şüpheli kılan bir unsur olarak görmemektedir. Bu konuda dairelere göre farklılaşan içtihat olabileceğinden, somut dosyanızdaki arama tutanağının bir ceza avukatınca incelenmesi önemlidir.
Yargıtay Kararı
"...usulüne göre alınmış arama kararına istinaden, herhangi bir hak ihlaline neden olunmadan yapılan arama sonunda ele geçen delillerin, sırf arama sırasında bulunması gereken kişilerin orada bulundurulmaması suretiyle şekle aykırı hareket edildiğinden bahisle 'hukuka aykırı olarak elde edilmiş delil' sayılmalarının... kabul edilemeyeceği, arama işlemindeki... usule ilişkin eksikliğin, bu işlemin sıhhatini ve bu işlem sonucunda elde edilen delillerin gerçekliğini şüpheli hale getirmediği..."
Yargıtay 10. Ceza Dairesi
16. Gizli Soruşturmacının Kışkırtıcı Ajan Gibi Davranması
Kolluk görevlilerinin gizli soruşturmacı sıfatıyla pasif kalması esastır. Görevlilerin, henüz suç işleme hazırlığında olmayan bir kişiyi başka türlü işlemeyeceği bir suça aktif biçimde teşvik etmesi ("kışkırtıcı ajan" davranışı), bu şekilde elde edilen delilleri hukuka aykırı kılar ve mahkûmiyete esas alınamaz.
Yargıtay Kararı (Sanık Lehine)
"...adli kolluk görevlilerinin pasif davranmayarak, delil üretmek ve soruşturma başlatmak için kişiyi başka türlü işlemeyeceği bir suçu işlemeye sevk yönünde davranışlar sergilemiş oldukları, böylece gizli soruşturmacı sınırlarının aşıldığı, kışkırtıcı ajan gibi hareket ederek faili suça teşvik etmiş olduklarının anlaşılmasına rağmen sanığın mahkûmiyetine karar verilmesi hukuka aykırı görülmüştür."
Yargıtay 10. Ceza Dairesi
17. Suç Tarihinde Henüz Yasaklı Listede Olmayan Yeni Türevler
"Suçta ve cezada kanunilik" ilkesi gereğince, ele geçirilen sentetik kannabinoid türevinin suç tarihinde yürürlükteki kanun, sözleşme veya Bakanlar Kurulu kararlarında uyuşturucu madde olarak henüz tanımlanmamış olması halinde, bu madde kullanmak için uyuşturucu bulundurma suçunun konusunu oluşturamaz ve beraat kararı verilmesi gerekir.
Yargıtay Kararı (Sanık Lehine)
"...suç tarihinden önce, 2313 sayılı Kanun'da, 3298 sayılı Uyuşturucu Maddelerle İlgili Kanun'da, uyuşturucu maddelere dair 1961 sayılı Tek Sözleşmesi'nin 1 ve 2 numaralı cetvellerinde ve... Bakanlar Kurulu kararlarında yer almayan maddenin uyuşturucu veya uyarıcı madde olarak kabul edilmesine olanak bulunmadığı, bu maddenin sanığın üzerine atılı 'kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma' suçunun konusunu oluşturmayacağı..."
Yargıtay 10. Ceza Dairesi
18. Yeni/Nadir Türevlerde Adli Tıp Kurumu Raporu Zorunlu mudur?
Evet. Ele geçen kimyasal maddenin gerçekten uyuşturucu veya uyarıcı etki doğurup doğurmadığı ve yasaklı maddeler listesi kapsamında yer alıp almadığı hususunda, özellikle nadir görülen türevlerde, Adli Tıp Kurumu'ndan bilimsel rapor alınmadan eksik incelemeyle mahkûmiyet hükmü kurulamaz.
Yargıtay Kararı (Sanık Lehine)
"...maddenin suç tarihinde 5237 sayılı TCK'nın 188. maddesinde, 2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkındaki Kanun... kapsamında alınıp alınmadığı; raporda belirtilen... maddenin İndol türevi veya uyuşturucu ve uyarıcı madde etkisi doğuran bir madde olup olmadığı, Adli Tıp Kurumu 5. İhtisas Kurulu'ndan sorulması, sonucuna göre sanığın hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken eksik araştırmaya dayalı olan hüküm kurulması..."
Yargıtay 10. Ceza Dairesi
F. Etkin Pişmanlık (TCK 192) Uygulamaları
ℹ️ Etkin Pişmanlık Nedir?
TCK m.192 uyarınca, uyuşturucu suçuna karışan bir kişi, resmi makamlarca haber alınmadan önce durumu bildirir veya sonradan diğer failin/kaynağın yakalanmasına yardımcı olursa, cezasından dörtte birden yarısına kadar indirim yapılabilir. Bu konudaki daha genel değerlendirmemize henüz delil bulunmayan aşamada yardım başlıklı yazımızdan ulaşabilirsiniz.
19. Poşeti Atıp Başka Yerde Ele Geçen Maddeyi Üstlenmek
Polis müdahalesi sırasında sanığın yere attığı poşette madde bulunmasa dahi, olay yerindeki başka bir noktada (örneğin açık bir dolapta) ele geçen ve aidiyeti henüz belirsiz olan maddeyi sanığın üstlenmesi, ikrar yoluyla suçun ortaya çıkmasına yardım niteliğinde olduğundan etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmasını gerektirir. İkrar yoluyla indirim örnekleri için ikrarla etkin pişmanlık indirimi başlıklı kararımıza da bakılabilir.
Yargıtay Kararı (Sanık Lehine)
"...yere attığı poşette ele geçen maddenin... herhangi bir uyuşturucu ya da uyarıcı madde içermediği, ancak 1 numaralı dairenin kapısının önünde duran ve kapağı açık vaziyetteki dolaptan 11 paket uyuşturucu madde ele geçirildiği, dolapta ele geçirilen maddenin aidiyeti hususunda herhangi bir delil bulunmadığı aşamada kendisine ait olduğunu kabul ettiği, dolayısıyla ikrarı ile suçunun ortaya çıkmasına hizmet ve yardım eden sanık hakkında... etkin pişmanlık hükmünün uygulanmaması..."
Yargıtay 10. Ceza Dairesi
20. Başkasına Ait Evde Yakalanan Maddeyi Sahiplenmek
Sanığın resmi olarak ikamet etmediği (örneğin yakın akrabasına ait) bir evde yapılan aramada yüklü miktarda madde ele geçirilmesi ve madde ile sanık arasında henüz doğrudan bir bağ kurulamamışken sanığın maddeyi sahiplenmesi, TCK 192/3 uyarınca etkin pişmanlık indirimini gündeme getirir.
Yargıtay Kararı (Sanık Lehine)
"...sanığın dedesine ait olan 2 numaralı daireye arama yapmak için gidildiği... sanığa ait olmayan ikamete ele geçirilen madde ile sanık arasında irtibat kurulmasını sağlayacak delil bulunmadığı aşamada, uyuşturucu maddenin kendisine ait olduğunu beyan ederek suçunun ortaya çıkmasına yardım ve hizmet eden sanık hakkında... etkin pişmanlık hükmünün uygulanmaması..."
Yargıtay 10. Ceza Dairesi
21. Suç Ortağının Sadece İsmini Vermesi Yeterli mi?
Hayır. Maddeyi temin ettiği kişinin yalnızca ismiyle (örneğin sadece "Ahmet") yetinilmesi ve bu şahsın yakalanmasını sağlayacak açık kimlik veya adres bilgisinin verilmemesi halinde, etkin pişmanlığın yasal şartları oluşmaz.
Yargıtay Kararı
"...sanık ...'in üzerinde ele geçen maddeyi Ahmet'ten aldığını savunmasına rağmen... böyle bir kişinin... açık kimlik ve adres bilgilerinin tespit edilememesi nedeniyle sanık... hakkında şartları oluşmadığından etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmasına yer olmadığına karar verilmiştir."
Yargıtay 10. Ceza Dairesi
22. A4 Kağıdına Emdirilmiş Madde Davasında Etkin Pişmanlık Şartları
A4 kağıdına veya peçeteye emdirilmiş sentetik kannabinoid ele geçirilen dosyalarda, maddenin miktarı, piyasa değeri, istihbari bilgiyle yakalanma ve satıcının yalnızca soyut isim verilmesi bir arada değerlendirildiğinde etkin pişmanlık hükümleri genellikle uygulanmaz.
Yargıtay Kararı
"...motosikletinde yapılan aramada 40 adet 10x10 ebatında A4 kağıtına emdirilmiş MDMB-EN-PINACA etken madde içeren sentetik uyuşturucunun ele geçirildiği somut olayda; ele geçen kağıtların piyasa değeri ve niteliği... sanık hakkında etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanmamasında... bir isabetsizlik bulunmadığı..."
Yargıtay 10. Ceza Dairesi
İkrar ve etkin pişmanlığın nasıl belgelenmesi gerektiğine dair diğer örnekler için ikrarla etkin pişmanlık indirimi kararımıza da göz atabilirsiniz.
✅ Sonuç: ADB-BUTİNACA Suçlamasıyla Karşılaşırsanız Ne Yapmalısınız?
Yukarıdaki içtihatlardan görüleceği üzere, ADB-BUTİNACA'ya ilişkin bir dosyanın kullanım mı yoksa ticaret suçu mu olarak sonuçlanacağı; miktar, saklama biçimi, arama usulü ve delillerin hukuka uygunluğu gibi pek çok teknik ayrıntıya bağlıdır. Bu ayrıntıların doğru tespit edilip savunmaya yansıtılması uzmanlık gerektirir. Hakkınızda soruşturma başlatıldıysa veya bir dava süreci yürütülüyorsa, ifade vermeden önce Maya Avukatlık Bürosu ile iletişime geçilerek durumun birlikte değerlendirilmesi mümkündür.
Sıkça Sorulan Sorular
ADB-BUTİNACA bulundurmak her zaman ticaret suçu mudur?
Hayır. Miktar kişisel kullanım sınırları içindeyse ve ticaret amacına dair delil (paketleme, hassas terazi, ekonomik orantısızlık vb.) yoksa TCK m.191 kapsamında değerlendirilir. Ticaret amacı tespit edilirse ceza çok daha ağırdır ve erteleme uygulanmaz.
ADB-BUTİNACA ile bonzai aynı madde midir?
"Bonzai" halk arasında ve bazı tutanaklarda tüm sentetik kannabinoid grubu için kullanılan genel bir isimdir. ADB-BUTİNACA, bu grup içinde kriminal raporlarla tespit edilen spesifik bir kimyasal türevdir; hukuki sonuçları diğer sentetik kannabinoidlerle aynı kanuni rejime tabidir.
Evimde/aracımda hukuka aykırı arama yapıldığını düşünüyorum, ne yapmalıyım?
Arama kararının usulüne uygun alınıp alınmadığı, delilin hükme esas alınıp alınamayacağını doğrudan etkiler. Bu tür itirazlar teknik bilgi gerektirdiğinden vakit kaybetmeden bir ceza avukatına danışmanız önemlidir.
Etkin pişmanlıktan ne zaman yararlanabilirim?
Etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanabilmek belirli koşullara ve zamanlamaya bağlıdır; verilen bilginin makamlarca önceden bilinmiyor olması ve bildirilen kişinin gerçekten tespit edilmesi gerekir. Sürecin doğru yönetilmesi ceza indirimi ihtimalini doğrudan etkiler.
Yazının sonuna geldiniz. Yazımızı beğendiğinizi umuyoruz.
Bu yazıyla ilgili veya başka herhangi bir hukuki sorunuzda tarafımızla iletişime geçmekten çekinmeyiniz. Mesajınızı bekliyoruz.
Maya Avukatlık Bürosu
© 2017- 2026
Maya Avukatlık Bürosu.
Tüm hakları saklıdır.