Mısır – Türkiye – İstanbul Avukatı: Mısır Kararlarının Tenfizi, Miras, Boşanma, İş Alacakları ve Taşınmaz İşlemleri

Mısır'da yaşayan, çalışan veya yatırım yapan Türk vatandaşları ile Türkiye'de yaşayan Mısır uyruklu kişiler; boşanma, miras, iş alacağı, ticari uyuşmazlık ve taşınmaz konularında çoğu zaman iki ayrı hukuk düzenine temas eder. Karar Mısır mahkemesinden çıkar, ancak sonuç Türkiye'de aranır: nüfusta, tapuda, icra dairesinde. Tersi de geçerlidir: Türk mahkemesinin kararı Mısır'da uygulanacaksa Mısır mahkemesinden icra emri alınması gerekir.

Maya Avukatlık Bürosu, İstanbul Anadolu Yakası'nda (Kartal) faaliyet göstermektedir. Büronun Mısır'da ofisi bulunmamaktadır; gerekli hâllerde Mısır'daki meslektaşlarla ve yabancı bürolarla iş birliği yapılmaktadır. Büro, yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının ve yabancı uyruklu müvekkillerin Türkiye'deki dosyalarını da yürütmektedir. Hizmet dili Türkçe ve İngilizcedir.

Mısır Mahkeme Kararlarının Türkiye'de Tanınması ve Tenfizi

Mısır mahkemelerinden alınan bir karar, kesinleşmiş olsa bile Türkiye'de kendiliğinden hüküm doğurmaz. Yetkili Türk mahkemesinden tanıma veya tenfiz kararı alınması gerekir. Bu süreç, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (MÖHUK) 50 ila 59. maddelerinde düzenlenmiştir. Türkiye ile Mısır arasında ceza işlerinde adli yardımlaşma ve suçluların iadesine ilişkin ikili bir sözleşme bulunmaktadır. Hukuk ve ticaret davalarındaki kararlar bakımından ise karşılıklılığın sözleşmeye, kanuna veya fiilî uygulamaya dayanıp dayanmadığı dosya özelinde incelenir.

Tanıma ile Tenfiz Arasındaki Fark

• Tanıma: Kararın Türkiye'de kesin hüküm veya kesin delil olarak kabul edilmesidir. Örneğin Mısır'da verilen boşanmanın Türkiye'de de geçerli sayılması.
• Tenfiz: Kararın Türkiye'de icra edilebilir hâle gelmesidir. Örneğin nafaka veya alacak hükmünün icra dairesinde takip edilebilmesi.
• Tenfiz kararı verildiğinde, kararın aynı zamanda tanındığı kabul edilir.
• Türk mahkemesi Mısır kararının esasını yeniden incelemez; yalnızca tanıma ve tenfiz şartlarının bulunup bulunmadığına bakar.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

• Tenfiz davalarında görevli mahkeme kural olarak asliye hukuk mahkemesidir (MÖHUK m.51). Aile hukukuna ilişkin kararlarda aile mahkemesi görevlidir.
• Yetki kural olarak karşı tarafın Türkiye'deki yerleşim yeri veya sakin olduğu yer mahkemesindedir. Türkiye'de yerleşim yeri bulunmuyorsa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemeleri gündeme gelebilir.
• Kararın tenfizinde hukuki yararı bulunan herkes dilekçe ile başvurabilir (MÖHUK m.52).

Mısır Kararı İçin Tenfiz Şartları, Belge Onayı ve Süre

Tenfiz Şartları (MÖHUK m.50 ve m.54)

• Karar, Mısır mahkemesince özel hukuk ilişkisine dair verilmiş olmalıdır. Ceza ilamlarındaki kişisel haklara ilişkin hükümler için de tenfiz istenebilir.
• Karar, verildiği yer hukukuna göre kesinleşmiş olmalıdır.
• Karşılıklılık bulunmalıdır. Tanıma talebinde bu şart aranmaz (MÖHUK m.58).
• Konu, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisinde olmamalıdır.
• Karar, Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmamalıdır.
• Karşı tarafın savunma haklarına uyulmuş olmalıdır.

Gerekli Belgeler

• Mısır mahkeme kararının aslı veya onaylı örneği
• Kararın kesinleştiğini gösteren şerh veya belge
• Kararın yeminli Türkçe tercümesi
• Vekâletname, kimlik ve adres bilgileri

Süre

Tanıma ve tenfiz davası için sabit bir süre kuralına dayanmak yerine, her dosyada kararın kesinleşme tarihi, zamanaşımı ve delil durumu birlikte değerlendirilir. Gecikme, belgelerin güncelliğini yitirmesine ve itirazlara zemin hazırlayabilir. Bu nedenle kesinleşmenin ardından gecikmeden başvurulması önerilir. Kesin süre, dosya incelenerek teyit edilmelidir.

Mısır Kararının Türkiye'de Tenfiz Süreci

Türk Mahkeme Kararlarının Mısır'da Uygulanması

Türk mahkemesinden alınan bir kararın Mısır'da uygulanabilmesi için Mısır mahkemesinden icra emri (exequatur) alınması gerekir. Konu, 1968 tarihli 13 sayılı Mısır Medeni ve Ticari Usul Kanunu'nun 296 ila 298. maddelerinde düzenlenmiştir. Kanunun 301. maddesi, Mısır'ın taraf olduğu antlaşma hükümlerini saklı tutar.

• Başvuru, icranın isteneceği yerdeki ilk derece mahkemesine olağan dava usulüyle yapılır (m.297).
• Mısır mahkemesi, yabancı karara, kararın verildiği devletin Mısır kararlarına uyguladığı şartların aynısını uygular. Bu karşılıklılık ilkesidir (m.296).
• Karşılıklılık bulunsa bile karar, m.298'deki şartları taşımalıdır: yabancı mahkemenin yetkisi, tarafların usulüne uygun çağrılması ve temsili, kararın kesinleşmiş olması, Mısır mahkeme kararıyla çelişmemesi ve kamu düzenine aykırı olmaması.

Mısır Miras Hukuku ve Vasiyetnamenin Türkiye'de Kullanımı

Mal varlığı hem Mısır'da hem Türkiye'de bulunan kişilerin mirası, iki hukuk düzeninin kesiştiği bir alandır. MÖHUK m.20 uyarınca miras kural olarak ölenin millî hukukuna tabidir; ancak Türkiye'de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukuku uygulanır. Mısır'da Müslümanlar bakımından miras, 1943 tarihli 77 sayılı Miras Kanunu ve 1946 tarihli 71 sayılı Vasiyet Kanunu çerçevesinde belirli paylar esasına göre işler. Gayrimüslim Mısırlılar bakımından ilgili dinî topluluğun kuralları gündeme gelebilir. Yabancı mirasçılar ve yabancı uyruklu ölenler bakımından ise Mısır'ın kanunlar ihtilafı kuralları ve kamu düzeni ayrıca değerlendirilir.

Sık Karşılaşılan Miras Dosyaları

• Türkiye'deki taşınmazların mirasçılar adına intikali (mirasçılık belgesi, TMK m.598)
• Mısır'da düzenlenen mirasçılık tespiti veya vasiyetnamenin Türkiye'de kullanılması
• Vasiyetnamenin iptali ve saklı pay ihlalinde tenkis davası
• Muris muvazaası (mirastan mal kaçırma) iddiaları
• Mirasçılar arasında ortaklığın giderilmesi

Mısır'daki mal varlığı Mısır mahkemeleri önünde, Türkiye'deki mal varlığı Türk mahkemeleri önünde çözüldüğünden iki grup birlikte planlanmalıdır. Mısır'da düzenlenen bir belgenin Türkiye'deki tapu ve banka işlemlerinde kabul edilmesi; şekil şartlarına, konsolosluk onayına ve tercümeye bağlıdır. İşlem yapmadan önce dosyanın incelenmesi önerilir.

Mısır ile Türkiye Arasında Alacak Tahsili ve Tahkim Kararları

Alacaklının izleyeceği yol, elindeki belgenin türüne ve borçlunun malvarlığının bulunduğu yere göre değişir:

• Kesinleşmiş Mısır ilamı varsa: Tenfiz kararından sonra Türkiye'de ilamlı icra takibi yapılır.
• Senet, çek, fatura veya sözleşme varsa: Türkiye'de ilamsız icra takibi başlatılır; itiraz hâlinde itirazın iptali davası açılır.
• Borçlunun malvarlığı Türkiye'deyse: Haciz ve gerekli hâllerde ihtiyati haciz yolu değerlendirilir.
• Borçlunun malvarlığı Mısır'daysa: Mısır'da ayrı bir dava veya icra işlemi planlanır.

Türkiye de Mısır da 1958 tarihli New York Sözleşmesi'ne taraftır. Mısır'da tahkim, 1994 tarihli 27 sayılı Tahkim Kanunu'na tabidir; yabancı hakem kararlarının Mısır'da icrası Kahire İstinaf Mahkemesi önünde yürütülür. Türkiye'de yabancı hakem kararları MÖHUK m.60-63 ve New York Sözleşmesi çerçevesinde tenfiz edilir. İki ülke arasında ayrıca 2007'den beri yürürlükte bir serbest ticaret anlaşması ile yatırımların karşılıklı teşviki ve korunması ve çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları bulunmaktadır.

Mısır Boşanma Kararının Türkiye'de Geçerliliği ve Çocuk İadesi

Mısır'da Müslümanlar bakımından aile hukuku, kısmen kanunlaştırılmış kurallara ve Hanefi mezhebinin hâkim görüşüne dayanır; yargılama usulü 2000 tarihli 1 sayılı Kanun'da düzenlenmiştir. Kanunun 20. maddesi, eşin bazı mali haklarından vazgeçmesi karşılığında hul (khul') yoluyla boşanmaya imkân tanır. Mısır mahkemesince verilen boşanma kararı, Türkiye'de tanınmadıkça Türk hukuku bakımından sonuç doğurmayabilir.

• Yalnızca boşanmanın Türkiye'de geçerli olması isteniyorsa tanıma davası yeterli olabilir.
• Velayet, nafaka, tazminat ve mal rejimi hükümlerinin Türkiye'de icrası için tenfiz davası gerekir.
• Mahkeme kararı yerine yetkili makam önünde yapılan işlemlerle sonuçlanan boşanmalarda, belgenin niteliği ve tanınabilirliği ayrıca incelenir.
• Bu davalarda aile mahkemesi görevlidir. Taraflar, çoğu dosyada Türkiye'ye gelmeden vekâletname ile temsil edilebilir.

Çocuk Velayeti ve Çocuk İadesi

Türkiye, 1980 tarihli Lahey Çocuk Kaçırma Sözleşmesi'ne 2000 yılından beri taraftır. HCCH durum tablosunda ise Mısır, sözleşmenin akit tarafları arasında görünmemektedir. Bu nedenle Mısır'a götürülen veya orada alıkonulan çocuğun iadesinde sözleşmenin hızlandırılmış iade mekanizması kullanılamaz. Mısır aile mahkemeleri, konsolosluk ve diplomatik kanallar ile Türkiye'deki velayet kararlarının durumu birlikte değerlendirilir. Bu dosyalarda süre önemlidir; gecikmeden hukuki destek alınmalıdır.

Mısır'da Çalışan Türk İşçilerin Alacakları

Mısır'da 2025 tarihli 14 sayılı yeni İş Kanunu 1 Eylül 2025'te yürürlüğe girmiş ve 2003 tarihli 12 sayılı Kanun'un yerini almıştır. Yeni kanunla kurulan özel iş mahkemeleri 1 Ekim 2025'ten itibaren faaliyete geçmiştir. Türk şirketlerinin Mısır'daki yatırımları nedeniyle, orada çalışan Türk işçiler bakımından ücret, fesih ve kıdem benzeri tazminat uyuşmazlıkları gündeme gelebilir.

• İş sözleşmesine hangi ülke hukukunun uygulanacağı ve sözleşmedeki yetki şartı
• İşverenin merkezinin ve işçinin fiilen çalıştığı yerin hangi ülkede olduğu
• Asıl işveren – alt işveren ilişkisinin bulunup bulunmadığı
• Tazminat hesabında işe başlama tarihi, sözleşme türü ve yeni kanunun geçiş hükümleri

Tazminat hesaplaması için güncel kanun metni ve sözleşme birlikte incelenmelidir. Dava Türkiye'de mi Mısır'da mı açılacağı, sonucun nerede uygulanacağına göre belirlenir.

Mısır'da Taşınmaz Edinimi

Mısır'da yabancıların taşınmaz edinimi temel olarak 1996 tarihli 230 sayılı Kanun'a tabidir. Kanun; yabancının Mısır genelinde en fazla iki taşınmaz edinebilmesini, her birinin 4.000 metrekareyi aşmamasını, taşınmazın şahsi konut amacıyla kullanılmasını ve eser niteliği taşımamasını öngörür. Mirasla edinim bu kanunun kapsamı dışındadır. Son yıllarda bazı sınırlamaların hükümet kararlarıyla gevşetildiği bildirilmektedir. Mevzuat değişebildiği için güncel şartlar işlem tarihinde teyit edilmelidir.

Satın Almadan Önce Kontrol Listesi

• Mülkiyetin resmî kayıtta devrinin tamamlanıp tamamlanmadığı
• Taşınmaz üzerinde ipotek, haciz veya şerh bulunup bulunmadığı
• Ön sözleşmenin şartları ve ödeme planı
• Bölgenin yabancı edinimine kısıtlı olup olmadığı
• Projeden alımlarda müteahhit ve inşaat sözleşmesi hükümleri

Satış vaadi ve inşaat sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklarda tapu iptali ve tescil, sözleşmenin feshi veya tazminat talepleri gündeme gelebilir.

Maya Avukatlık Bürosu'nun Hizmet Alanları

Maya Avukatlık Bürosu, Mısır–Türkiye hattındaki dosyalarda aşağıdaki alanlarda hukuki destek sunmaktadır:

Ceza hukuku alanında, ikili sözleşme kapsamındaki adli yardımlaşma ve suçluların iadesi süreçleri de dosyaya göre ayrıca değerlendirilir.

İstanbul'dan Hizmet ve Yabancı Bürolarla İş Birliği

Maya Avukatlık Bürosu, İstanbul Anadolu Yakası'nda Kartal'da faaliyet göstermektedir. Büro; yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarına, Türkiye'de yaşayan Mısır uyruklu kişilere ve diğer yabancı uyruklu müvekkillere Türkiye'deki dosyalarında hizmet vermektedir. Hizmet dili Türkçe ve İngilizcedir.

Büronun Mısır'da ofisi bulunmamaktadır. Mısır mahkemelerinde yapılması gereken işlemler için, gerektiğinde Mısır'daki meslektaşlarla iş birliği yapılabilmektedir. Bu iş birliği dosyanın niteliğine göre ve müvekkilin bilgisi dâhilinde kurulur.

Dosyanızın ilk değerlendirmesi için genellikle şu belgeler yeterlidir:

• Mısır mahkeme kararı veya varsa dava dosyasının kopyası
• Kimlik veya pasaport bilgileri
• Tapu, sözleşme, iş sözleşmesi veya vasiyetname örneği
• Taraflar arasındaki yazışmalar ve ödeme belgeleri

Belgelerinizi iletişim sayfası üzerinden iletebilirsiniz.

Mısır – Türkiye Hukuki İlişkileri: 17 Sık Karşılaşılan Konu

1. MÖHUK ve Mısır Usul Kanunu Çerçevesinde İki Hukuk Düzeni

Her dosyada önce şu sorular yanıtlanır: Hangi ülke mahkemesi yetkili? Hangi ülke hukuku uygulanacak? Karar diğer ülkede tanınıp tenfiz edilebilir mi? Türkiye'de MÖHUK, Mısır'da ise Medeni ve Ticari Usul Kanunu m.296-298 bu soruların cevabını belirler.

2. Mısır'da Boşanma Davası ve Türkiye'ye Etkisi

Mısır'da açılan boşanma davası, tarafların dinî ve millî durumuna göre Mısır aile hukuku kurallarıyla görülür. Karar kesinleştikten sonra Türkiye'de nüfus ve mal rejimi bakımından sonuç doğurabilmesi için tanıma adımı atılmalıdır.

3. Mısır Boşanma Kararının Tanınması ve Tenfizi

Yalnızca evlilik bağının sona erdiğinin Türkiye'de de kabul edilmesi isteniyorsa tanıma; nafaka, velayet ve tazminat gibi hükümlerin uygulanması isteniyorsa tenfiz talep edilir. Hul yoluyla verilen kararlarda da kesinleşme şerhi ve belge onayı aranır.

4. Mısır'da Yapılan Evliliğin Türkiye'de Kayıtlara İşlenmesi

Yurt dışında yapılan evliliğin Türkiye'de nüfus kayıtlarına işlenmesi için konsolosluk veya nüfus müdürlüğü yoluyla tescil gerekir. Evlilik belgesinin onayı ve tercümesi eksik olursa kayıt işlemi uzayabilir.

5. Boşanmış Eşlerin Mirasçılık Hakları

Boşanma Türkiye'de tanınmazsa kayıtlarda eşler evli görünebilir. Taraflardan biri öldüğünde bu durum, mirasçılık sıfatı bakımından uyuşmazlığa yol açabilir. Bu nedenle tanıma adımı ertelenmemelidir.

6. Mısır'da Miras ve Mirasçılık Tespiti

Mısır'daki mal varlığı için mirasçıların ve payların tespiti Mısır mahkemelerinden alınan karara dayanır. Yurt dışında yaşayan mirasçılar, çoğu dosyada Mısır'daki avukata verecekleri vekâletname ile temsil edilebilir.

7. Türkiye'de Mirasın İntikali ve Veraset İşlemleri

Türkiye'de intikal için mirasçılık belgesi noterden veya sulh hukuk mahkemesinden alınır, veraset ve intikal vergisi işlemleri yapılır, ardından tapu ve banka intikali gerçekleştirilir. Yabancı unsurlu dosyalarda mahkeme yolu gerekebilir.

8. Mısır'da Düzenlenen Vasiyetnamenin Türkiye'de Kullanımı

Vasiyetnamenin şekil şartlarına uygunluğu, belge onayı ve tercümesi kontrol edilir. Mısır'da Müslümanlar bakımından vasiyet kural olarak malvarlığının üçte biriyle sınırlıdır. Türkiye'deki taşınmazlar için ise Türk hukukundaki saklı pay sınırları aşılamaz; aşılırsa tenkis davası gündeme gelir.

9. Mirasta Din Farkı ve Karma Aileler

Mısır miras hukukunda mirasçı ile ölenin dinî durumunun sonuç doğurabildiği kaynaklarda belirtilmektedir. Karma ailelerde hangi hukukun uygulanacağı ve Türkiye'deki mal varlığına etkisi, dosya bazında incelenmelidir.

10. İki Ülkede Miras Vergisi

Türkiye'de veraset ve intikal vergisi, her yıl güncellenen tarife ve istisnalara tabidir. Mısır'daki işlemlerde ise Mısır mevzuatı geçerlidir. Güncel oranlar, harçlar ve beyan süreleri işlem tarihinde teyit edilmelidir.

11. Türk Vatandaşlarının Mısır'da Taşınmaz Edinmesi

Edinimde taşınmaz sayısı, yüzölçümü, kullanım amacı ve bölge kısıtları dikkate alınır. Bu kurallar hükümet kararlarıyla değişebildiğinden, satın alma öncesinde güncel mevzuat kontrol edilmelidir.

12. Kira Sözleşmeleri ve Tahliye

Mısır'daki kira ilişkisinde önce sözleşmenin tabi olduğu hukuk ve yetkili mahkeme belirlenir. Türkiye'deki taşınmazların kira ve tahliye uyuşmazlıkları ise Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre Türkiye'de görülür.

13. Mısır'da Çalışan Türk İşçilerin Hakları

Mısır'da 1 Eylül 2025'te yürürlüğe giren yeni İş Kanunu, fesih ve tazminat kurallarını yeniden düzenlemiştir. İşçinin çalıştığı yer, işverenin merkezi ve sözleşmedeki hukuk seçimi birlikte değerlendirilerek dava yeri belirlenir.

14. Türk Şirketleri ve Mısır Yatırımları

Türkiye ile Mısır arasındaki serbest ticaret, yatırımların korunması ve çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları, yatırım ve ticaret uyuşmazlıklarında dikkate alınabilir. Sözleşmedeki hukuk seçimi, yetki ve tahkim şartları her dosyada ayrıca incelenir.

15. Hakem Kararları ve New York Sözleşmesi

Hakem kararlarının iki ülkede icrası New York Sözleşmesi çerçevesinde yürür. Karar, tahkim anlaşmasının geçerliliği ve kamu düzeni gibi şartlar bakımından incelenir. Hakem kararları için ayrı bir usul ve süre rejimi geçerlidir.

16. Çocuk Velayeti ve Çocuk Kaçırma

Velayet düzenlemesinde çocuğun üstün yararı esastır. Mısır, Lahey Çocuk Kaçırma Sözleşmesi akit devletleri arasında görünmediğinden, çocuk iadesi dosyalarında Mısır aile mahkemeleri ve diplomatik yollar birlikte gündeme gelir.

17. Mısır'da Açılan Davaların Türkiye'de Sonuçlandırılması

Mısır'da açılan davanın sonucu Türkiye'de uygulanacaksa tanıma veya tenfiz kararı olmadan icra yapılamaz. Bu nedenle davanın Mısır'da mı yoksa Türkiye'de mi açılmasının daha elverişli olduğu baştan değerlendirilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular