KKTC – Türkiye – İstanbul Avukatı: KKTC Kararlarının Tenfizi, Miras, Boşanma ve Taşınmaz İşlemleri

KKTC'de yaşayan, çalışan veya yatırım yapan Türk vatandaşları ile KKTC vatandaşları; boşanma, miras, alacak, taşınmaz ve ticari uyuşmazlıklarda çoğu zaman iki ayrı hukuk düzenine temas eder. Karar KKTC mahkemesinden çıkar, ancak asıl sonuç Türkiye'de aranır: tapuda, nüfusta, icra dairesinde.

Maya Avukatlık Bürosu, İstanbul Anadolu Yakası'nda (Kartal) faaliyet göstermektedir. Büronun KKTC'de ofisi bulunmamaktadır; gerekli hâllerde KKTC'deki meslektaşlarla ve yabancı bürolarla iş birliği yapılmaktadır. Büro, yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının ve yabancı uyruklu müvekkillerin Türkiye'deki dosyalarını da yürütmektedir. Hizmet dili Türkçe ve İngilizcedir.

KKTC Mahkeme Kararlarının Türkiye'de Tanınması ve Tenfizi

KKTC mahkemelerinden alınan bir karar, kesinleşmiş olsa bile Türkiye'de kendiliğinden hüküm doğurmaz. Yetkili Türk mahkemesinden tanıma veya tenfiz kararı alınması gerekir. Bu süreç, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (MÖHUK) 50 ila 59. maddelerinde düzenlenmiştir. Ayrıca Türkiye ile KKTC arasında hukuki, ticari ve cezai konularda adli yardımlaşma, tanıma ve tenfiz ile suçluların geri verilmesini kapsayan ikili bir sözleşme bulunmaktadır.

Tanıma ile Tenfiz Arasındaki Fark

• Tanıma: Kararın Türkiye'de kesin hüküm veya kesin delil olarak kabul edilmesidir. Örneğin KKTC'de verilen boşanmanın Türkiye'de de geçerli sayılması.
• Tenfiz: Kararın Türkiye'de icra edilebilir hâle gelmesidir. Örneğin nafaka veya alacak hükmünün icra dairesinde takip edilebilmesi.
• Tenfiz kararı verildiğinde, kararın aynı zamanda tanındığı kabul edilir.
• Türk mahkemesi KKTC kararının esasını yeniden incelemez; yalnızca tanıma ve tenfiz şartlarının bulunup bulunmadığına bakar.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

• Tenfiz davalarında görevli mahkeme kural olarak asliye hukuk mahkemesidir (MÖHUK m.51). Aile hukukuna ilişkin kararlarda aile mahkemesi görevlidir.
• Yetki kural olarak karşı tarafın Türkiye'deki yerleşim yeri veya sakin olduğu yer mahkemesindedir. Türkiye'de yerleşim yeri bulunmuyorsa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemeleri gündeme gelebilir.
• Kararın tenfizinde hukuki yararı bulunan herkes dilekçe ile başvurabilir (MÖHUK m.52).

KKTC Kararı İçin Tenfiz Şartları, Gerekli Belgeler ve Süre

Tenfiz Şartları (MÖHUK m.50 ve m.54)

• Karar, KKTC mahkemesince hukuk davasına ilişkin olarak verilmiş olmalıdır. Ceza ilamlarındaki kişisel haklara ilişkin hükümler için de tenfiz istenebilir.
• Karar, verildiği yer hukukuna göre kesinleşmiş olmalıdır.
• Karşılıklılık bulunmalıdır. Tanıma talebinde bu şart aranmaz (MÖHUK m.58).
• Konu, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisinde olmamalıdır.
• Karar, Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmamalıdır.
• Karşı tarafın savunma haklarına uyulmuş olmalıdır.

Yargıtay içtihatları da bu şartların denetiminde yol gösterir.

Gerekli Belgeler

• KKTC mahkeme kararının aslı veya onaylı örneği
• Kararın kesinleştiğini gösteren şerh veya belge
• Kararın yeminli Türkçe tercümesi
• Vekaletname, kimlik ve adres bilgileri

Süre

Tanıma ve tenfiz davası için sabit bir süre kuralına dayanmak yerine, her dosyada kararın kesinleşme tarihi, zamanaşımı ve delil durumu birlikte değerlendirilir. Gecikme, belgelerin güncelliğini yitirmesine ve itirazlara zemin hazırlayabilir. Bu nedenle kesinleşmenin ardından gecikmeden başvurulması önerilir. Kesin süre, dosya incelenerek teyit edilmelidir.

KKTC Kararının Türkiye'de Tenfiz Süreci

KKTC Miras Hukuku ve Vasiyetnamenin Türkiye'de Kullanımı

Mal varlığı hem KKTC'de hem Türkiye'de bulunan kişilerin mirası, iki hukuk düzeninin kesiştiği bir alandır. MÖHUK m.20 uyarınca miras kural olarak ölenin millî hukukuna tabidir; ancak Türkiye'de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukuku uygulanır. KKTC'deki taşınmazlar bakımından ise taşınmazın bulunduğu yer hukuku belirleyicidir. Bu nedenle tek bir belge veya tek bir dava ile tüm mal varlığı çözülemeyebilir.

Sık Karşılaşılan Miras Dosyaları

• Türkiye'deki taşınmazların mirasçılar adına intikali (mirasçılık belgesi, TMK m.598)
• KKTC'de düzenlenen mirasçılık belgesi veya vasiyetnamenin Türkiye'de kullanılması
• Vasiyetnamenin iptali ve saklı pay ihlalinde tenkis davası
• Muris muvazaası (mirastan mal kaçırma) iddiaları
• Mirasçılar arasında ortaklığın giderilmesi

KKTC'de düzenlenen bir vasiyetnamenin veya mirasçılık belgesinin Türkiye'deki tapu ve banka işlemlerinde kabul edilmesi; şekil şartlarına, belge onayına ve tercümeye bağlıdır. Türkiye'deki taşınmaz terekeye ilişkin işlemlerde Türk mahkemelerinin yetkisi gündeme gelebileceğinden, belge Türkiye'de doğrudan kabul görmeyebilir. İşlem yapmadan önce dosyanın incelenmesi önerilir.

KKTC ile Türkiye Arasında İcra Takibi ve Alacak Davaları

Alacaklının izleyeceği yol, elindeki belgenin türüne ve borçlunun malvarlığının bulunduğu yere göre değişir:

• Kesinleşmiş KKTC ilamı varsa: Tenfiz kararından sonra ilamlı icra takibi yapılır.
• Senet, çek, fatura veya sözleşme varsa: Türkiye'de ilamsız icra takibi başlatılır; itiraz hâlinde itirazın iptali davası açılır.
• Borçlunun malvarlığı Türkiye'deyse: Haciz ve gerekli hâllerde ihtiyati haciz yolu değerlendirilir.
• Borçlunun malvarlığı KKTC'deyse: KKTC'de ayrı bir takip veya dava planlanır.

Tenfizine karar verilen yabancı ilam, Türk mahkemelerinden çıkmış ilam gibi icra olunur. Tahsilatın başarısı için borçlunun Türkiye'deki malvarlığının (taşınmaz, banka hesabı, araç, alacak) önceden araştırılması önem taşır.

KKTC Boşanma Kararının Türkiye'de Geçerliliği

KKTC'de aile hukuku, Türk Medeni Kanunu'nu esas alan Aile Yasası ile düzenlenir. Buna rağmen KKTC mahkemesince verilen boşanma kararı, Türkiye'de tanınmadıkça Türk hukuku bakımından sonuç doğurmayabilir.

• Yalnızca boşanmanın Türkiye'de geçerli olması isteniyorsa tanıma davası yeterli olabilir.
• Velayet, nafaka, tazminat ve mal rejimi hükümlerinin Türkiye'de icrası için tenfiz davası gerekir.
• Nüfus kaydına tescil yolu ile tanıma-tenfiz davası arasındaki tercih, kararın içeriğine göre dosya özelinde belirlenir.
• Bu davalarda aile mahkemesi görevlidir. Taraflar, çoğu dosyada Türkiye'ye gelmeden vekaletname ile temsil edilebilir.

KKTC'de Taşınmaz Alımı ve Tapu İşlemleri

KKTC'de taşınmaz edinimi, yabancılara ilişkin taşınmaz mal edinme ve uzun vadeli kiralama mevzuatına tabidir. Edinim, Bakanlar Kurulu iznine ve güvenlik araştırmasına bağlıdır. 2024'te kabul edilen değişiklikle, KKTC'yi tanıyan ve KKTC vatandaşlarına karşılıklı hak tanıyan devletlerin (Türkiye dâhil) vatandaşları için en fazla üç konut veya apartman dairesi edinme imkânı getirilmiş; ayrıca ülke ve ilçe bazında kota uygulanmıştır. Mevzuat değişebildiği için güncel şartlar işlem tarihinde teyit edilmelidir.

Satın Almadan Önce Kontrol Listesi

• Tapu kaydının niteliği ve mülkiyet geçmişi
• Taşınmaz üzerinde ipotek, haciz veya şerh bulunup bulunmadığı
• Satış vaadi sözleşmesinin şartları ve ödeme planı
• İzin kararının geçerlilik süresi ve devir işlemlerinin süresi
• Projeden alımlarda müteahhit ve inşaat sözleşmesi hükümleri

Satış vaadi ve inşaat sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklarda tapu iptali ve tescil, sözleşmenin feshi veya tazminat talepleri gündeme gelebilir.

Maya Avukatlık Bürosu'nun Hizmet Alanları

Maya Avukatlık Bürosu, KKTC–Türkiye hattındaki dosyalarda aşağıdaki alanlarda hukuki destek sunmaktadır:

Ceza hukuku alanında, ikili sözleşme kapsamındaki suçluların geri verilmesi ve hükümlülerin nakli süreçleri de dosyaya göre ayrıca değerlendirilir.

İstanbul'dan Hizmet ve Yabancı Bürolarla İş Birliği

Maya Avukatlık Bürosu, İstanbul Anadolu Yakası'nda Kartal'da faaliyet göstermektedir. Büro; yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarına ve yabancı uyruklu müvekkillere Türkiye'deki dosyalarında hizmet vermektedir. Hizmet dili Türkçe ve İngilizcedir.

Büronun KKTC'de ofisi bulunmamaktadır. KKTC mahkemelerinde yapılması gereken işlemler için, gerektiğinde KKTC'deki meslektaşlarla iş birliği yapılabilmektedir. Bu iş birliği dosyanın niteliğine göre ve müvekkilin bilgisi dâhilinde kurulur.

Dosyanızın ilk değerlendirmesi için genellikle şu belgeler yeterlidir:

• KKTC mahkeme kararı veya varsa dava dosyasının kopyası
• Kimlik veya pasaport bilgileri
• Tapu, sözleşme veya vasiyetname örneği
• Taraflar arasındaki yazışmalar ve ödeme belgeleri

Belgelerinizi iletişim sayfası üzerinden iletebilirsiniz.

KKTC – Türkiye Hukuki İlişkileri: 17 Sık Karşılaşılan Konu

1. MÖHUK Çerçevesinde KKTC ve Türkiye'deki Davaların Yönetimi

MÖHUK, yabancı unsurlu uyuşmazlıklarda yetkili mahkemeyi, uygulanacak hukuku ve kararların tanınıp tenfiz edilmesini belirler. Türkiye–KKTC hattında buna ikili sözleşme de eklenir. Her dosyada önce şu sorular yanıtlanır: Hangi ülke mahkemesi yetkili? Hangi ülke hukuku uygulanacak? Karar diğer ülkede tanınıp tenfiz edilebilir mi?

2. KKTC'de Boşanma Davası ve Türkiye'ye Etkisi

KKTC'de açılan boşanma davası Aile Yasası hükümlerine göre görülür. Karar kesinleştikten sonra Türkiye'de nüfus ve mal rejimi bakımından sonuç doğurabilmesi için tanıma adımı atılmalıdır.

3. KKTC Boşanma Kararının Tanınması ve Tenfizi

Yalnızca evlilik bağının sona erdiğinin Türkiye'de de kabul edilmesi isteniyorsa tanıma; nafaka, velayet ve tazminat gibi hükümlerin uygulanması isteniyorsa tenfiz talep edilir.

4. Tanıma ve Tenfiz Davası İçin Hazırlanacak Dosya

Karar, kesinleşme belgesi, yeminli tercüme, vekaletname ve kimlik bilgileri hazırlanır. Belgelerin onay şekli dosya bazında kontrol edilir.

5. Boşanmış Eşlerin Mirasçılık Hakları

Boşanma Türkiye'de tanınmazsa kayıtlarda eşler evli görünebilir. Taraflardan biri öldüğünde bu durum, mirasçılık sıfatı bakımından uyuşmazlığa yol açabilir. Bu nedenle tanıma adımı ertelenmemelidir.

6. KKTC'de Miras Hukuku ve Miras Paylaşımı

KKTC'deki mal varlığı KKTC hukuku ve mahkemeleri önünde, Türkiye'deki mal varlığı ise Türk hukuku ve Türk mahkemeleri önünde çözülür. İki mal varlığı grubu birlikte planlanmalıdır.

7. Türkiye'de Mirasın İntikali ve Veraset İşlemleri

Türkiye'de intikal için mirasçılık belgesi noterden veya sulh hukuk mahkemesinden alınır, veraset ve intikal vergisi işlemleri yapılır, ardından tapu ve banka intikali gerçekleştirilir. Yabancı unsurlu dosyalarda mahkeme yolu gerekebilir.

8. KKTC'de Düzenlenen Vasiyetnamenin Türkiye'de Kullanımı

Vasiyetnamenin şekil şartlarına uygunluğu, belge onayı ve tercümesi kontrol edilir. Türkiye'deki taşınmazlar için Türk hukukundaki saklı pay sınırları aşılamaz; aşılırsa tenkis davası gündeme gelir.

9. İki Ülkede Miras Vergisi

Türkiye'de veraset ve intikal vergisi, her yıl güncellenen tarife ve istisnalara tabidir. KKTC'de ise ayrı bir vergi sistemi uygulanır. Güncel oranlar ve beyan süreleri işlem tarihinde teyit edilmelidir.

10. Türkiye Vatandaşlarının KKTC'de Taşınmaz Edinmesi

Edinim; Bakanlar Kurulu izni, güvenlik araştırması ve kotalara bağlıdır. Konut sayısı ve kota düzenlemeleri değişebildiğinden, satın alma öncesinde güncel mevzuat kontrol edilmelidir.

11. Kira Sözleşmeleri ve Tahliye

KKTC'deki kira ilişkisinde önce sözleşmenin tabi olduğu hukuk ve yetkili mahkeme belirlenir. Türkiye'deki taşınmazların kira ve tahliye uyuşmazlıkları ise Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre Türkiye'de görülür.

12. Tapu İşlemleri ve Miras Kalan Taşınmazların Devri

Türkiye'de tapu intikali için mirasçılık belgesi, vergi işlemleri ve mirasçıların başvurusu gerekir. KKTC'deki taşınmazın devri ise KKTC tapu mevzuatına tabidir.

13. Çocuk Velayeti ve Uluslararası Boyut

Velayet düzenlemesinde çocuğun üstün yararı esastır. KKTC'de verilen velayet kararının Türkiye'de uygulanabilmesi için tenfiz gerekir.

14. Nafaka Talepleri

Türkiye'de tedbir, yoksulluk ve iştirak nafakası olmak üzere farklı nafaka türleri bulunur. KKTC mahkemesinin hükmettiği nafakanın Türkiye'de icra edilebilmesi için tenfiz kararı gerekir.

15. Çocuk Kaçırma ve İade

Türkiye, 1980 tarihli Lahey Sözleşmesi'ne 2000 yılından beri taraftır (5717 sayılı Kanun). KKTC bakımından hangi yolun izleneceği olaya göre değerlendirilir; ikili adli yardımlaşma ve iç hukuk yolları birlikte gözden geçirilir. Bu dosyalarda süre önemlidir, gecikmeden başvurulmalıdır.

16. Aile İçi Şiddet ve Koruma Tedbirleri

Türkiye'de 6284 sayılı Kanun kapsamında koruyucu ve önleyici tedbir kararları alınabilir. KKTC'de de benzer koruma mekanizmaları bulunmaktadır. Acil durumlarda öncelikle kolluk ve acil yardım hatlarına başvurulmalıdır.

17. KKTC Mahkemelerinde Açılan Davaların Türkiye'de Sonuçlandırılması

KKTC'de açılan davanın sonucu Türkiye'de uygulanacaksa tanıma veya tenfiz kararı olmadan icra yapılamaz. Bu nedenle davanın KKTC'de mi yoksa Türkiye'de mi açılmasının daha elverişli olduğu baştan değerlendirilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular