Dubai – Türkiye – İstanbul Avukatı: Dubai Kararlarının Tenfizi, Gayrimenkul, Miras, Boşanma ve Alacak İşlemleri

Dubai'de yaşayan, çalışan veya yatırım yapan Türk vatandaşları ile Dubai merkezli şirketler; gayrimenkul, şirket, miras, boşanma ve alacak uyuşmazlıklarında çoğu zaman iki ayrı hukuk düzenine temas eder. Karar Dubai Courts, DIFC Courts veya bir tahkim heyetinden çıkar, ancak asıl sonuç Türkiye'de aranır: tapuda, nüfusta, icra dairesinde. Tersi de geçerlidir: Türkiye'de alınan bir karar, Dubai'deki mal varlığı için gündeme gelir.

Maya Avukatlık Bürosu, İstanbul Anadolu Yakası'nda (Kartal) faaliyet göstermektedir. Büronun Dubai'de ofisi bulunmamaktadır; gerekli hâllerde BAE'de ruhsatlı meslektaşlarla ve yabancı bürolarla iş birliği yapılmaktadır. Büro, yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının ve yabancı uyruklu müvekkillerin Türkiye'deki dosyalarını da yürütmektedir. Hizmet dili Türkçe ve İngilizcedir.

Dubai Mahkeme Kararlarının Türkiye'de Tanınması ve Tenfizi

Dubai Courts veya DIFC Courts tarafından verilen bir karar, kesinleşmiş olsa bile Türkiye'de kendiliğinden hüküm doğurmaz. Yetkili Türk mahkemesinden tanıma veya tenfiz kararı alınması gerekir. Bu süreç, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (MÖHUK) 50 ila 59. maddelerinde düzenlenmiştir.

Tanıma ile Tenfiz Arasındaki Fark

• Tanıma: Kararın Türkiye'de kesin hüküm veya kesin delil olarak kabul edilmesidir. Örneğin Dubai'de verilen boşanmanın Türkiye'de de geçerli sayılması.
• Tenfiz: Kararın Türkiye'de icra edilebilir hâle gelmesidir. Örneğin ticari alacak veya nafaka hükmünün icra dairesinde takip edilebilmesi.
• Tenfiz kararı verildiğinde, kararın aynı zamanda tanındığı kabul edilir.
• Türk mahkemesi Dubai kararının esasını yeniden incelemez; yalnızca tanıma ve tenfiz şartlarının bulunup bulunmadığına bakar.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

• Tenfiz davalarında görevli mahkeme kural olarak asliye hukuk mahkemesidir (MÖHUK m.51). Aile hukukuna ilişkin kararlarda aile mahkemesi görevlidir.
• Yetki kural olarak karşı tarafın Türkiye'deki yerleşim yeri veya sakin olduğu yer mahkemesindedir. Türkiye'de yerleşim yeri bulunmuyorsa Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemeleri gündeme gelebilir.
• Kararın tenfizinde hukuki yararı bulunan herkes dilekçe ile başvurabilir (MÖHUK m.52).

Dubai Kararı İçin Tenfiz Şartları, Gerekli Belgeler ve Karşılıklılık

Tenfiz Şartları (MÖHUK m.50 ve m.54)

• Karar, BAE mahkemesince hukuk davasına ilişkin olarak verilmiş olmalıdır. Ceza ilamlarındaki kişisel haklara ilişkin hükümler için de tenfiz istenebilir.
• Karar, verildiği yer hukukuna göre kesinleşmiş olmalıdır.
• Karşılıklılık bulunmalıdır: BAE ile ikili andlaşma, kanuni karşılıklılık veya fiili uygulama yollarından biri gösterilebilmelidir (MÖHUK m.54). Tanıma talebinde bu şart aranmaz (m.58).
• Konu, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisinde olmamalıdır.
• Karar, Türk kamu düzenine açıkça aykırı olmamalıdır.
• Karşı tarafın savunma haklarına uyulmuş olmalıdır.

Karşılıklılığın ispatı, BAE kararlarında dosya bazında araştırılan en önemli başlıklardan biridir. Yargıtay içtihatları da bu şartların denetiminde yol gösterir.

Gerekli Belgeler

• Dubai mahkeme kararının aslı veya onaylı örneği
• Kararın kesinleştiğini gösteren şerh veya belge
• Kararın yeminli Türkçe tercümesi (Dubai Courts'ta işlemler Arapça yürütüldüğünden kararlar çoğunlukla Arapçadır; DIFC kararları İngilizcedir)
• Vekaletname, kimlik ve adres bilgileri

Süre

Tanıma ve tenfiz davası için sabit bir süre kuralına dayanmak yerine, her dosyada kararın kesinleşme tarihi, zamanaşımı ve delil durumu birlikte değerlendirilir. Gecikme, belgelerin güncelliğini yitirmesine ve itirazlara zemin hazırlayabilir. Bu nedenle kesinleşmenin ardından gecikmeden başvurulması önerilir. Kesin süre, dosya incelenerek teyit edilmelidir.

Dubai Kararının Türkiye'de Tenfiz Süreci

Türkiye'de Alınan Kararın Dubai'de Uygulanması

Dubai'deki malvarlığına karşı Türk mahkeme kararını uygulamak isteyen alacaklı, BAE'nin usul kurallarına tabi olur. Dubai onshore mahkemelerinde yabancı kararların icrası, 42/2022 sayılı Federal Medeni Usul Kanunu'nun (Federal Decree-Law No. 42/2022) 222 ila 225. maddelerinde düzenlenmiştir. Taraf olunan ikili andlaşma hükümleri saklıdır (m.225); andlaşma yoksa icra hâkimine başvurulur.

• Karar, verildiği ülke hukukuna göre kesinleşmiş olmalıdır.
• Karşılıklılık aranır: yabancı karar, o ülkenin BAE kararlarını icra ettiği koşullarla icra edilebilir (m.222/1).
• Uyuşmazlık BAE mahkemelerinin münhasır yetkisinde olmamalı, taraflar usulüne uygun çağrılmış veya temsil edilmiş olmalıdır.
• Karar, BAE'de verilmiş bir kararla çelişmemeli ve kamu düzenine aykırı olmamalıdır.
• İcra hâkimi kararın esasını yeniden incelemez.

Dubai Courts, DIFC Courts ve Tahkim: Hangi Forum?

Dubai'de uyuşmazlık, sözleşmedeki yetki veya tahkim şartına göre farklı forumlara gidebilir. Forum seçimi; dilin, sürenin, maliyetin ve kararın Türkiye'de nasıl uygulanacağının belirleyicisidir.

• Açık ve net yazılmış bir DIFC yetki şartı uygulamada bağlayıcı kabul edilebilir; belirsiz ifadeler yetki uyuşmazlığına yol açabilir.
• DIFC Mahkemelerinin kararları, malvarlığı DIFC dışındaysa Dubai mahkemeleri aracılığıyla icra edilir.
• BAE ve Türkiye, New York Sözleşmesi'ne taraftır; tahkim şartı olan sözleşmelerde bu yol çoğu zaman mahkeme yolundan daha öngörülebilirdir.

Sözleşme imzalanmadan önce yetki ve tahkim şartının gözden geçirilmesi, sonradan doğacak forum tartışmalarını azaltır.

Dubai'de Gayrimenkul Alımı, Off-Plan Satışlar ve Tapu İşlemleri

Dubai'de yabancılar, 2006 tarihli 7 sayılı Dubai Kanunu ve ilgili düzenlemelerle belirlenen serbest mülkiyet (freehold) bölgelerinde taşınmaz edinebilir. Tapu kaydı Dubai Arazi Dairesi'nde (DLD) yapılır. Projeden (off-plan) alımlarda satış sözleşmesi Oqood sistemine kaydedilir ve alıcı ödemeleri, 2007 tarihli 8 sayılı Dubai Kanunu uyarınca RERA onaylı escrow hesabında tutulur. Harç, ücret ve edinim şartları değişebildiğinden güncel kurallar işlem tarihinde teyit edilmelidir.

Satın Almadan Önce Kontrol Listesi

• Projenin ve geliştiricinin RERA/DLD kaydı ile escrow hesabı bilgisi
• Satış sözleşmesinin (SPA) şartları ve ödeme planı
• Teslim tarihi, gecikme ve fesih hükümleri
• Tapunun (title deed) veya Oqood kaydının niteliği, taşınmaz üzerindeki ipotek ve şerhler
• Hizmet bedelleri, harçlar ve varsa kira (Ejari) planı

Teslim gecikmesi veya proje iptali hâlinde RERA başvurusu, escrow hesabından iade talebi ve Dubai mahkemeleri yolu birlikte değerlendirilir. Dubai'de yaşayan yatırımcıların Türkiye'deki taşınmaz alım-satım, satış vaadi ve tapu iptali ve tescil dosyaları ise Türkiye'de büro tarafından yürütülebilir.

Dubai ile Türkiye Arasında Alacak Tahsili ve İcra Takibi

Alacaklının izleyeceği yol, elindeki belgenin türüne ve borçlunun malvarlığının bulunduğu yere göre değişir:

• Kesinleşmiş Dubai ilamı varsa: Tenfiz kararından sonra ilamlı icra takibi yapılır.
• Senet, çek, fatura veya sözleşme varsa: Türkiye'de ilamsız icra takibi başlatılır; itiraz hâlinde itirazın iptali davası açılır.
• Borçlunun malvarlığı Türkiye'deyse: Haciz ve gerekli hâllerde ihtiyati haciz yolu değerlendirilir.
• Borçlunun malvarlığı Dubai'deyse: BAE'de yerel avukatla yürütülecek ayrı bir takip veya dava planlanır.
• Hakem kararı varsa: Karar, New York Sözleşmesi çerçevesinde ilgili ülkede tenfiz edilir.

Tenfizine karar verilen yabancı ilam, Türk mahkemelerinden çıkmış ilam gibi icra olunur. Tahsilatın başarısı için borçlunun Türkiye'deki malvarlığının (taşınmaz, banka hesabı, araç, alacak) önceden araştırılması önem taşır.

Dubai'de Evlilik, Boşanma ve Velayet

BAE'de kişisel durum meseleleri iki ayrı sistemle düzenlenir: Müslümanlar için 41/2024 sayılı Federal Kişisel Durum Kanunu (Nisan 2025'te yürürlüğe girmiştir), gayrimüslimler için 41/2022 sayılı Federal Medeni Kişisel Durum Kanunu. Hangi sistemin uygulanacağı; tarafların dini durumu, uyruğu ve oturum durumuna göre belirlenir. Yabancıların kendi ülke hukukunun uygulanmasını talep edebildiği düzenlemeler de bulunur. Dubai'de verilen boşanma kararı Türkiye'de tanınmadıkça Türk hukuku bakımından sonuç doğurmayabilir.

• Yalnızca boşanmanın Türkiye'de geçerli olması isteniyorsa tanıma davası yeterli olabilir.
• Velayet, nafaka, tazminat ve mal rejimi hükümlerinin Türkiye'de icrası için tenfiz davası gerekir.
• Belirli nitelikteki kararlarda nüfus müdürlüğü aracılığıyla idari tescil yolu da gündeme gelebilir; tercih kararın içeriğine göre dosya özelinde belirlenir.
• Bu davalarda aile mahkemesi görevlidir. Taraflar, çoğu dosyada Türkiye'ye gelmeden vekaletname ile temsil edilebilir.

Çocuk velayeti ayrı bir dikkat gerektirir. BAE, 1980 tarihli Lahey Çocuk Kaçırma Sözleşmesi'ne taraf değildir; Türkiye ise taraftır. Bu nedenle sözleşmeye dayalı otomatik bir iade mekanizması bulunmaz. Çocuğun ülke dışına çıkarılması riski varsa önleyici adımlar için gecikmeden başvurulmalıdır.

Dubai'de Miras, Vasiyetname ve Türkiye'deki Mal Varlığı

Mal varlığı hem Dubai'de hem Türkiye'de bulunan kişilerin mirası, iki hukuk düzeninin kesiştiği bir alandır. MÖHUK m.20 uyarınca miras kural olarak ölenin millî hukukuna tabidir; ancak Türkiye'de bulunan taşınmazlar hakkında Türk hukuku uygulanır. Dubai'deki mal varlığı ise BAE hukuku ve mahkemeleri önünde çözülür. Tek bir belge veya tek bir dava ile tüm mal varlığı çözülemeyebilir.

Dubai'de Gayrimüslimler İçin Vasiyetname

• 2017 tarihli 15 sayılı Dubai Kanunu, Dubai'deki gayrimüslimlerin vasiyet ve tereke işlemlerini düzenler.
• Vasiyetler, Dubai Courts veya DIFC Courts bünyesindeki gayrimüslim vasiyet kaydında tescil edilebilir.
• Müslümanlar bakımından Şer'i esaslara dayanan BAE kişisel durum hukuku gündeme gelir; hangi hukukun uygulanacağı mirasbırakanın dini durumu, vasiyetin varlığı ve mal varlığının yerine göre değişir.

Sık Karşılaşılan Miras Dosyaları

• Türkiye'deki taşınmazların mirasçılar adına intikali (mirasçılık belgesi, TMK m.598)
• Dubai'de düzenlenen vasiyetnamenin veya intikal belgesinin Türkiye'de kullanılması
• Vasiyetnamenin iptali ve saklı pay ihlalinde tenkis davası
• Muris muvazaası (mirastan mal kaçırma) iddiaları
• Mirasçılar arasında ortaklığın giderilmesi

Dubai'de düzenlenen bir vasiyetnamenin veya mirasçılık belgesinin Türkiye'deki tapu ve banka işlemlerinde kabul edilmesi; şekil şartlarına, belge onayına ve tercümeye bağlıdır. Türkiye'deki taşınmazlara ilişkin işlemlerde Türk mahkemelerinin yetkisi gündeme gelebileceğinden belge doğrudan kabul görmeyebilir. İşlem yapmadan önce dosyanın incelenmesi önerilir.

Maya Avukatlık Bürosu'nun Hizmet Alanları

Maya Avukatlık Bürosu, Dubai–Türkiye hattındaki dosyalarda aşağıdaki alanlarda hukuki destek sunmaktadır:

Ceza hukuku alanında, Türkiye ile BAE arasındaki adli yardımlaşma ve suçluların iadesi süreçleri de dosyaya göre ayrıca değerlendirilir.

İstanbul'dan Hizmet ve Yabancı Bürolarla İş Birliği

Maya Avukatlık Bürosu, İstanbul Anadolu Yakası'nda Kartal'da faaliyet göstermektedir. Büro; yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarına ve yabancı uyruklu müvekkillere Türkiye'deki dosyalarında hizmet vermektedir. Hizmet dili Türkçe ve İngilizcedir.

Büronun Dubai'de ofisi bulunmamaktadır. Dubai mahkemelerinde yapılması gereken işlemler BAE'de ruhsatlı avukatlarca yürütüldüğünden, gerektiğinde BAE'deki meslektaşlarla iş birliği yapılabilmektedir. Bu iş birliği dosyanın niteliğine göre ve müvekkilin bilgisi dâhilinde kurulur.

Dosyanızın ilk değerlendirmesi için genellikle şu belgeler yeterlidir:

• Dubai mahkeme kararı veya varsa dava dosyasının kopyası
• Kimlik veya pasaport bilgileri
• Tapu, satış sözleşmesi (SPA), Oqood kaydı veya vasiyetname örneği
• Taraflar arasındaki yazışmalar ve ödeme belgeleri

Belgelerinizi iletişim sayfası üzerinden iletebilirsiniz.

Dubai – Türkiye Hukuki İlişkileri: 17 Sık Karşılaşılan Konu

1. MÖHUK Çerçevesinde Dubai ve Türkiye'deki Davaların Yönetimi

MÖHUK, yabancı unsurlu uyuşmazlıklarda yetkili mahkemeyi, uygulanacak hukuku ve kararların tanınıp tenfiz edilmesini belirler. Dubai–Türkiye hattında buna BAE'nin kendi usul kuralları ve ikili andlaşmalar eklenir. Her dosyada önce şu sorular yanıtlanır: Hangi ülke mahkemesi veya hakem heyeti yetkili? Hangi hukuk uygulanacak? Karar diğer ülkede tanınıp tenfiz edilebilir mi?

2. Dubai Courts mı, DIFC Courts mı? Yetki Şartının Önemi

Sözleşmedeki yetki veya tahkim şartı, forumu belirlemede en önemli unsurdur. DIFC'e açıkça atıf yapan şartlar bağlayıcı kabul edilebilirken, belirsiz ifadeler yetki uyuşmazlığına yol açabilir. Sözleşme imzalanmadan önce şartın gözden geçirilmesi önerilir.

3. Dubai'de Boşanma Davası ve Türkiye'ye Etkisi

BAE'de boşanma, tarafların dini durumuna ve uyruğuna göre farklı mevzuata tabi olabilir. Karar kesinleştikten sonra Türkiye'de nüfus ve mal rejimi bakımından sonuç doğurabilmesi için tanıma adımı atılmalıdır.

4. Dubai Boşanma Kararının Tanınması ve Tenfizi

Yalnızca evlilik bağının sona erdiğinin Türkiye'de de kabul edilmesi isteniyorsa tanıma; nafaka, velayet ve tazminat gibi hükümlerin uygulanması isteniyorsa tenfiz talep edilir. Belirli nitelikteki kararlarda nüfus müdürlüğü aracılığıyla idari tescil yolu da değerlendirilebilir.

5. Tanıma ve Tenfiz Davası İçin Hazırlanacak Dosya

Karar, kesinleşme belgesi, Arapça kararlar için yeminli tercüme, vekaletname ve kimlik bilgileri hazırlanır. BAE apostil sözleşmesine taraf olmadığından belge onay zinciri dosya bazında kontrol edilir.

6. Dubai'de Evlilik ve Türkiye'de Nüfusa Tescil

Yabancı ülkede yapılan evlilik kural olarak yapıldığı yerin hukukuna göre geçerlidir. Türkiye'de nüfus kaydına işlenmesi için gereken belgeler ve usul, evliliğin yapılış şekline göre belirlenir.

7. Dubai'de Miras ve Mal Varlığının Paylaşımı

Dubai'deki mal varlığı (taşınmaz, banka hesabı, şirket payı) BAE hukuku ve mahkemeleri önünde; Türkiye'deki mal varlığı Türk hukuku ve Türk mahkemeleri önünde çözülür. İki mal varlığı grubu birlikte planlanmalıdır.

8. DIFC Vasiyetnamesi ve Türkiye'deki Taşınmazlar

Dubai'deki gayrimüslimler vasiyetlerini Dubai Courts veya DIFC Courts bünyesindeki kayıt sisteminde tescil ettirebilir. Türkiye'deki taşınmazlar için ise Türk hukukundaki saklı pay sınırları aşılamaz; aşılırsa tenkis davası gündeme gelir.

9. Türkiye'de Mirasın İntikali ve Veraset İşlemleri

Türkiye'de intikal için mirasçılık belgesi noterden veya sulh hukuk mahkemesinden alınır, veraset ve intikal vergisi işlemleri yapılır, ardından tapu ve banka intikali gerçekleştirilir. Yabancı unsurlu dosyalarda mahkeme yolu gerekebilir.

10. Dubai'de Gayrimenkul Alımı ve Freehold Bölgeler

Yabancıların taşınmaz edinebildiği bölgeler Dubai mevzuatıyla belirlenir; tapu kaydı Dubai Arazi Dairesi'nde yapılır. Satın almadan önce projenin ve satıcının kaydı, tapunun niteliği ve taşınmaz üzerindeki yükler kontrol edilmelidir.

11. Off-Plan Satışlarda Gecikme, Fesih ve İade

Projeden alımlarda ödemeler RERA onaylı escrow hesabında tutulmalıdır. Teslim gecikmesi veya proje iptalinde RERA başvurusu ve Dubai mahkemeleri yolu birlikte değerlendirilir.

12. Dubai'de Kira Sözleşmeleri ve Tahliye

Dubai'deki kira ilişkisi Dubai kira mevzuatına ve Ejari kaydına tabidir; kira uyuşmazlıkları için ayrı bir kira uyuşmazlıkları merkezi bulunur. Türkiye'deki taşınmazların kira ve tahliye uyuşmazlıkları ise Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre Türkiye'de görülür.

13. Dubai'de Şirket Kuruluşu ve Ortaklık Uyuşmazlıkları

Şirket, anakara (mainland) veya serbest bölgede kurulabilir; tabi olduğu mevzuat ve mahkeme kuruluş yerine ve sözleşmeye göre değişir. Türk ortaklar arasındaki uyuşmazlıklarda pay devri, ortaklık sözleşmesi ve yetki şartı birlikte incelenir.

14. Alacak Tahsili, Çek ve Senet Uyuşmazlıkları

Alacaklının izleyeceği yol, belgenin türüne ve borçlunun malvarlığının bulunduğu yere göre değişir. Türkiye'de ilamsız takip, itirazın iptali ve ihtiyati haciz; Dubai'de ise BAE'deki yerel avukatla yürütülecek takip veya dava planlanır.

15. Dubai'de Çalışan Türklerin İş Hukuku Sorunları

BAE iş mevzuatı, hizmet sonu ödemesi (end-of-service gratuity) gibi kendine özgü düzenlemeler içerir. Türkiye'de açılacak davalarda uygulanacak hukuk ve yetki, MÖHUK hükümlerine göre belirlenir.

16. Çocuk Velayeti ve Çocuğun Yurt Dışına Çıkarılması

BAE, 1980 tarihli Lahey Çocuk Kaçırma Sözleşmesi'ne taraf değildir; bu nedenle sözleşmeye dayalı otomatik bir iade mekanizması bulunmaz. Velayet kararının Türkiye'de uygulanması için tenfiz gerekir. Çocuğun ülke dışına çıkarılması riski varsa önleyici adımlar için gecikmeden başvurulmalıdır.

17. Seyahat Yasağı ve Ceza Soruşturmaları

Dubai'de borç, çek veya şikâyet nedeniyle seyahat yasağı ya da ceza soruşturması gündeme gelebilir. Bu dosyalar BAE'deki yerel avukatla koordineli yürütülür. Türkiye ile BAE arasında cezai konularda adli yardımlaşma ve suçluların iadesine ilişkin andlaşmalar imzalanmıştır; yürürlük durumu dosyada kontrol edilir.

Sıkça Sorulan Sorular