BAE ve Türkiye Arasındaki Hukuki Sorunlarda İstanbul'dan Avukat Desteği

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ile Türkiye arasında yaşayan, çalışan veya yatırım yapan kişilerin hukuki işlemleri iki ayrı hukuk düzeninin kesiştiği noktada ilerler. Mahkeme kararının tenfizi, boşanma ve velayet, miras, işçilik alacağı, çek ve borç, şirket ve taşınmaz konularında doğru ülkede, doğru usulle ve doğru sırayla hareket etmek gerekir. Bu sayfa genel çerçeveyi ve Maya Avukatlık Bürosu'nun İstanbul'dan hangi konularda destek verdiğini özetler.

Türkiye'de BAE ile Bağlantılı Dosyalarda Neden İstanbul'dan Destek Alınır?

Maya Avukatlık Bürosu, İstanbul Anadolu Yakası'nda, Kartal'da hizmet verir. Yabancı uyruklu ve yurt dışında yaşayan kişilerin Türkiye'deki dava, icra, tapu, aile ve ticari işlemleri büromuzca yürütülür.

BAE'de ofisimiz bulunmamaktadır. BAE hukukuna göre yapılması gereken bir işlem varsa, dosyanın niteliğine göre BAE'de yetkili hukuk büroları ile iş birliği yapılır. Türkiye'deki süreç ise İstanbul'dan takip edilir. Bu ayrım dosyanın başında açıkça belirlenir.

• Türkiye'de açılacak tenfiz, tanıma, alacak ve aile davalarının yürütülmesi
• BAE'de düzenlenen karar ve belgelerin Türkiye'de kullanımına ilişkin ön değerlendirme
• BAE'deki işlemler için gerekli hallerde yetkili BAE bürosu ile koordinasyon
• Yeminli tercüme ve onay işlemlerinin planlanması

BAE Hukuk Düzeni Türk Hukukundan Hangi Noktalarda Ayrılır?

BAE federal bir devlettir ve yedi emirlikten oluşur. Federal mevzuatın yanında emirlik düzeyinde mahkemeler ve düzenlemeler bulunur. Dubai Uluslararası Finans Merkezi (DIFC) ve Abu Dabi Küresel Pazarı (ADGM) gibi serbest bölgeler ise kendi hukuk ve mahkeme düzenine sahiptir.

Kişisel statü alanı da ayrıdır. Müslüman olmayan yabancılar için 1 Şubat 2023'ten itibaren 41/2022 sayılı Federal Kararname-Kanun uygulanır; bu düzenleme kusur aranmaksızın boşanma imkânı tanır ve tarafların kendi ülke hukukunun uygulanmasını talep etmesine olanak verir. Abu Dabi emirliğinde ayrıca 14/2021 sayılı Kanun bulunur. Müslüman taraflar bakımından ise ayrı kişisel statü mevzuatı geçerlidir.

BAE Mahkeme Kararı Türkiye'de Nasıl Tenfiz Edilir?

BAE mahkemesinin verdiği karar, Türkiye'de kendiliğinden icra edilemez. Kararın icra edilebilir hale gelmesi için tenfiz, hukuki sonuçlarının tanınması için ise tanıma davası açılır. Bu işlemler 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (MÖHUK) 50–59. maddelerinde düzenlenmiştir.

Temel Şartlar

• Kararın kesinleşmiş olması
• Karşılıklılığın bulunması (kanun hükmü, antlaşma veya fiili uygulama ile kurulabilir)
• Konunun Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmemesi
• Kararın Türk kamu düzenine açık biçimde aykırı olmaması
• Savunma hakkına saygı gösterilmiş olması (usulüne uygun çağrı)

Dosyaya Eklenen Belgeler

• Kararın onaylı örneği ve kesinleşme şerhi
• Tebligat ve çağrıya ilişkin belgeler
• Yeminli tercüme ve gerekli onay işlemleri

Türkiye'de Verilen Karar BAE'de Nasıl İcra Edilir?

BAE'de yabancı mahkeme kararlarının ve hakem kararlarının icrası, 42/2022 sayılı Federal Kararname-Kanun'un (Medeni Usul) 222–225. maddeleri çerçevesinde İcra Hâkimi'ne yapılan başvuruyla yürür. Kararın kesinleşmesi, yabancı mahkemenin yetkisi, kamu düzenine uygunluk ve karşılıklılık incelenir. Madde 225 uyarınca varsa antlaşma hükümleri önceliklidir.

DIFC ve ADGM mahkemeleri ayrı bir rejime tabidir; bu bölgelerdeki kararların icrası ayrı mekanizmalarla işler.

BAE'deki başvuru, BAE'de yetkili avukatlarca yapılır. Büromuz bu aşamada BAE'deki büro ile koordinasyon sağlar ve Türkiye'deki hazırlığı (kesinleşme şerhi, tercüme, belge düzeni) yürütür. Belgelerin Arapça tercüme ve onay gereksinimleri BAE'deki büro ile belirlenir.

BAE'de Boşanma ve Velayet Kararı Türkiye'de Geçerli mi?

BAE mahkemesinin boşanma kararı Türkiye'de nüfus kaydına kendiliğinden işlenmez; önce tanıma kararı alınması gerekir (MÖHUK m.58). Nafaka, velayet veya mal paylaşımı gibi icra gerektiren hükümler için ayrıca tenfiz gündeme gelebilir.

Çocuğun velayeti, kişisel ilişki ve yaşadığı ülke konuları ayrı bir değerlendirme ister. Kararın hangi ülkede verildiği, çocuğun mutad meskeni ve tarafların uyruğu sonucu belirler.

BAE'de Vefat Eden Kişinin Mirası ve Mirasçılık Belgesi

Miras, kural olarak mirasbırakanın millî hukukuna tabidir; Türkiye'de bulunan taşınmazlar hakkında ise Türk hukuku uygulanır (MÖHUK m.20). Türkiye'deki malvarlığı için çoğu zaman ilk adım mirasçılık belgesi alınmasıdır (TMK m.598).

BAE'deki banka hesapları, taşınmazlar ve şirket payları için BAE'de ayrı bir işlem yapılır. Usul, mirasbırakanın dinine ve uyruğuna göre değişebilir. Bu aşamada BAE'deki büro ile koordinasyon sağlanır.

BAE'de Çalışmış İşçinin İş Sonu Tazminatı ve Diğer Alacakları

BAE'de çalışma ilişkisi 33/2021 sayılı Federal Kararname-Kanun'a tabidir. İş sonu tazminatı (gratuity), ilk beş yıl için her yıla 21 günlük ücret, beş yılı aşan her yıl için 30 günlük ücret üzerinden hesaplanır ve iş ilişkisinin bitiminden itibaren 14 gün içinde ödenmesi gerekir.

Uyuşmazlıkta önce İnsan Kaynakları ve Emirleştirme Bakanlığı'nın (MOHRE) arabuluculuk aşaması işler. 1 Ocak 2024'ten itibaren 50.000 dirhemin altındaki taleplerde Bakanlık karar verebilir; uzlaşma olmazsa veya tutar aşılırsa mahkemeye gidilir.

Türkiye'de çalışılan dönem için ise zorunlu arabuluculuk ve iş mahkemesi yolu izlenir.

BAE'de Çek ve Borç Uyuşmazlıkları: Seyahat Yasağı ve Alacak Tahsili

BAE'de karşılıksız çek, 50/2022 sayılı Ticari İşlemler Kanunu ile 2 Ocak 2022'den itibaren kural olarak suç olmaktan çıkarılmış; çek icra edilebilir belge niteliği kazanmıştır. Ceza sorumluluğunun sürdüğü istisnalar saklıdır. Borç nedeniyle seyahat yasağı gibi tedbirler gündeme gelebilir.

BAE'de alacaklı olup borçlunun Türkiye'de malvarlığı bulunuyorsa iki yol düşünülür: BAE kararının Türkiye'de tenfizi veya yetki varsa Türkiye'de doğrudan dava ve takip. Hangisinin uygun olduğu dosyadaki belgelere ve yetki durumuna göre belirlenir.

BAE'de borcu veya takibi bulunduğunu düşünen kişiler, işlem yapmadan önce durumu BAE'de yetkili bir avukat aracılığıyla sorgulatmalıdır.

BAE'de Şirket, Yatırım ve Tahkim: Hangi Noktalara Dikkat Edilmeli?

BAE'de ana kara (mainland) şirketlerinde yabancı sermaye payı, stratejik etkili faaliyetler dışında yüzde 100 olabilir (32/2021 sayılı Kararname-Kanun, 20/2025 sayılı Kararname-Kanun ile değişik). Serbest bölgelerde ise bölgenin kendi kuralları geçerlidir.

Türkiye ile BAE arasındaki Kapsamlı Ekonomik Ortaklık Anlaşması (CEPA) 3 Mart 2023'te imzalanmış ve 1 Eylül 2023'te yürürlüğe girmiştir. CEPA ticaret ve yatırım çerçevesidir; mahkeme kararlarının tenfizini düzenleyen bir anlaşma değildir.

Sözleşmelerde yetkili mahkeme veya tahkim şartı belirlemek, ileride kararın hangi ülkede icra edileceğini etkiler. BAE'de 6/2018 sayılı Tahkim Kanunu uygulanır. BAE, New York Sözleşmesi'ne 21 Ağustos 2006'da katılmıştır; Türkiye de sözleşmeye taraftır.

BAE Taşınmazı, Vekâletname ve Belge İşlemleri

BAE'de yabancıların tam mülkiyet (freehold) edinimi yalnızca belirlenmiş bölgelerle sınırlıdır (örneğin Abu Dabi'de 19/2005 sayılı Kanun, 13/2019 sayılı Kanun ile değişik; Dubai'de belirlenmiş bölgeler). Türkiye'de yabancıların taşınmaz edinimi ise Tapu Kanunu m.35 çerçevesindeki kısıtlamalara tabidir.

BAE'de düzenlenen vekâletname, kararlar ve ticari belgelerin Türkiye'de kullanılabilmesi için onay ve yeminli tercüme şartları belgenin türüne ve düzenleyen makama göre değişir. Bu usul, işlem öncesi güncel durumda teyit edilir.

Dosyanızı Nasıl İletirsiniz? Çalışma Süreci

BAE ile Bağlantılı Hizmet Alanlarımız

BAE ile Bağlantılı Sık Karşılaşılan 17 Konu

1. BAE Mahkeme Kararının Tenfizi

İcra gerektiren BAE kararları için Türkiye'de tenfiz davası açılır; karşılıklılık ve kamu düzeni incelemesi yapılır.

2. BAE Boşanma Kararının Tanınması

Boşanma kararının Türkiye'de nüfus kaydına işlenebilmesi için tanıma kararı gerekir.

3. Mal Paylaşımı

Mal rejiminin tasfiyesinde uygulanacak hukuk ve malvarlığının bulunduğu yer birlikte değerlendirilir.

4. Velayet ve Kişisel İlişki

BAE'de verilen velayet kararlarının Türkiye'deki etkisi, kararın niteliğine ve çocuğun yaşadığı yere göre belirlenir.

5. Çocuğun Yurt Dışına Götürülmesi

BAE, Lahey Çocuk Kaçırma Sözleşmesi'ne taraf olmadığından sözleşme yolu işlemez; süreç gecikmeden planlanmalıdır.

6. Mirasçılık Belgesi

Türkiye'deki malvarlığı için çoğu zaman ilk adım mirasçılık belgesi alınmasıdır (TMK m.598).

7. BAE'deki Banka Hesabı ve Malvarlığı

BAE'deki hesap ve taşınmazlar için BAE'de ayrı usul izlenir; BAE'deki büro ile koordinasyon gerekir.

8. İş Sonu Tazminatı

BAE'de çalışmış kişiler için önce MOHRE aşaması, gerekirse mahkeme süreci işler.

9. Ücret ve Diğer İşçilik Alacakları

Ödenmeyen ücret ve diğer alacaklarda süre ve belge durumu erken aşamada incelenmelidir.

10. Çek ve Senet Alacağı

BAE çeki icra edilebilir belge sayılabilir; borçlunun Türkiye'deki malvarlığı ayrıca araştırılır.

11. Seyahat Yasağı ve Takip

BAE'de borç nedeniyle seyahat yasağı veya takip olduğu düşünülüyorsa durum BAE'de yetkili avukat aracılığıyla sorgulanmalıdır.

12. Şirket Kuruluşu ve Ortaklık Uyuşmazlığı

Ana kara ve serbest bölge şirketlerinde hukuki rejim farklıdır; yetki ve uygulanacak hukuk maddeleri önem taşır.

13. Ticari Sözleşme ve Tahkim Şartı

Sözleşmedeki yetkili mahkeme veya tahkim şartı, uyuşmazlığın hangi ülkede çözüleceğini belirler.

14. Hakem Kararının Tenfizi

BAE ve Türkiye New York Sözleşmesi'ne taraf olduğundan hakem kararlarının tenfizi bu sözleşme çerçevesinde değerlendirilir.

15. Taşınmaz Alımı ve Tapu

BAE'de yabancılar için tam mülkiyet belirlenmiş bölgelerle sınırlıdır; Türkiye'de ise yabancı edinimi Tapu Kanunu m.35'e tabidir.

16. Vekâletname

BAE'de düzenlenen vekâletnamenin Türkiye'de kullanılabilmesi için onay ve tercüme şartları işlem öncesi netleştirilmelidir.

17. Yeminli Tercüme ve Belge Onayı

Mahkeme kararı, nüfus kaydı ve ticari belgeler için yeminli tercüme ve onay zinciri baştan planlanmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular