📑 İçindekiler

1. Resmî Vasiyetname Nedir ve Tanıklar Neden Aranır?
2. Okuma Yazma Bilmeyen Miras Bırakanın Vasiyetnamesinde Hangi Şartlar Aranır?
3. Tanık Beyanında Eksiklik Varsa Vasiyetname Geçersiz mi Olur?
4. Şekil Eksikliği Nedeniyle Vasiyetnamenin İptali Davası Nasıl Açılır?
5. İptal Talebi Reddedilirse Tenkis Davası Açılabilir mi?
6. Vasiyetnamenin İptali Davasında Hangi Noktalara Dikkat Edilmelidir?
7. Sıkça Sorulan Sorular
8. Emsal Yargıtay Kararı

⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Husus

Yargı kademeleri arasında, hatta aynı daire içinde farklı yaklaşımlar görülebilmektedir. Bu nedenle sonuç, vasiyetname metnindeki ifadelere ve dosyadaki delillere göre değişir. Hazır bir kalıp cevap yoktur.

⏰ Hak Düşürücü Süre

İptal davası açma hakkı, davacının tasarrufu, iptal sebebini ve kendisinin hak sahibi olduğunu öğrendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde kullanılmalıdır. Her hâlde vasiyetnamenin açılma tarihinden itibaren iyi niyetli davalıya karşı 10 yıl, iyi niyetli olmayan davalıya karşı 20 yıl geçmekle hak düşer (TMK m. 559).

ℹ️ Tenkis Davasında Süre

Tenkis davası açma hakkı, mirasçıların saklı paylarının zedelendiğini öğrendikleri tarihten itibaren 1 yıl içinde kullanılmalıdır. Her hâlde vasiyetnamenin açılma tarihinden itibaren 10 yıl geçmekle hak düşer.

✔️ Pratik Özet

Şekil eksikliği iddiası her olayda iptalle sonuçlanmaz; sonuç vasiyetname metnine ve delillere bağlıdır. Süreler kısa olduğu için vasiyetname açıldığında belgelerin hızla incelenmesi önem taşır.

✅ Sonuç: Ne Yapmalısınız?

Vasiyetnamenin iptali ve tenkis davalarında hak düşürücü süreler kısadır ve şekil denetimi vasiyetname metnine göre yapılır. Bir vasiyetnamenin şekil şartlarına uygunluğundan şüphe ediyor veya saklı payınızın zedelendiğini düşünüyorsanız, belgelerinizi Maya Avukatlık Bürosu iletişim sayfası üzerinden iletebilir, İstanbul Anadolu Yakası'nda miras hukuku alanında hukuki danışmanlık talep edebilirsiniz.

7. Hukuk Dairesi 2023/2399 E. , 2024/2568 K.

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2020/417 E., 2023/590 K.
DAVA TARİHİ : 10.03.2017
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2017/89 E., 2019/484 K.

Taraflar arasındaki vasiyetnamenin iptali, olmadığı takdirde tenkis davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davacıların annesi ...'ün 23.12.2015 tarihinde öldüğünü, vasiyetname bıraktığını, vasiyetnamenin 06.05.2016 tarihinde açıldığını, vasiyetnamenin noterce düzenlendiğini, murisin okur yazar olmadığının belirtildiğini, vasiyetnamede ilk tanık ..., ikinci sayfasında ...'ün tanık olarak vasiyetnameyi imzaladığı ancak tanıkların olduğu kısımda hiçbir şekilde isminin geçmediğini, okur yazar olmayan ...'ün vasiyetnamesinin resmi vasiyetnamenin geçerlilik koşullarını taşımadığını, tanıkların vasiyetçinin kendi önlerinde beyanda bulunduğunu ve onu tasarrufa ehil gördüklerini ifade edip, bu sözlerin yazılması ile de yetinilmeyip vasiyetnamenin kendi yanlarında resmi memur tarafından vasiyetçiye okunduğunun da belirtilmesi gerektiğini, ayrıca vasiyetnamede tanığın kimliği konusunda imza ve isim arasında çelişki olduğunu, tanıkların kimlik bilgilerinde okur yazar olduğunu beyan eden tanık olarak ... gösterildiğini, vasiyetnamedeki imza bölümünde ise ... ... isminin geçtiğini, isim ve imzanın birbirini teyit etmediğini, tanık ismi konusunda çelişki olduğunu, murisin vasiyetnamesinde ... ili, ... ilçesi, ... Köyü ... mevkiindeki tapunun 236 parsel numarasında kayıtlı olan tarla vasıflı taşınmazın tamamını oğlu ...'e bıraktığını beyan ettiğini, ancak vasiyetname tarihi itibari ile murisin hukuki işlem ehliyetinin olmadığını, bu nedenle vasiyetnamenin iptalini, mümkün olmazsa saklı payları korumayan vasiyetnamenin tenkisini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacıların açtığı davayı kabul etmediklerini, davanın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacı tarafın dava dilekçesinde belirttiği gibi vasiyeti yapan aynı zamanda tanık olarak gösterilmiş olduğunun doğru olmadığını, davacı tarafların tenkis taleplerinin yerinde olmadığını, murisin malvarlığı dikkate alındığında davacıların saklı paylarının ihlal edilmediğini, bu açıdan da davacıların davasının reddi gerektiğini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu vasiyetnamede muris tarafından 535. madde'ye göre yapılan vasiyette tanıkların "miras bırakanı tasarrufa ehil gördüklerini, vasiyetnamenin kendi önlerinde memur tarafından mirasbırakana okunduğunu ve onun vasiyetnamenin son arzularını içerdiği" beyan etmekle birlikte "miras bırakanın beyanının kendi önlerinde yapıldığını" beyan etmedikleri gözetildiğinde vasiyetnamenin Türk Medeni Kanunu'nun 533 üncü ve 535 inci maddelerindeki şartları taşımadığı anlaşıldığından açılan davanın kabulü ile vasiyetnamenin iptaline karar karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; vasiyetnamede önemli olanın vasiyet edenin son arzularının anlaşılır olarak düzenlenmesi ve vasiyet edenin son arzularının yerine getirilmesi olduğunu, Yargıtay Yerleşik Kararlarında da vasiyetnamenin yorumunda murisin iradesini ayakta tutacak bir yol izlenmesi gerektiğinin belirtildiğini, iptali istenen vasiyetnamenin tüm şartları taşıdığını, murisin vasiyetnamenin düzenlendiği tarihte akıl sağlığının yerinde olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü nedenleri tekrarla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, vasiyetnamenin iptali, olmadığı takdirde tenkis istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk
4721 sayılı Kanunu'nun 533 ve 535 inci maddesi.

3. Değerlendirme

1. Dava, şekil eksikliği nedeniyle vasiyetnamenin iptali, olmazsa tenkis istemine ilişkindir.

2. 4721 sayılı Kanunu'nun 535 inci maddesine göre, mirasbırakan vasiyetnameyi bizzat okuyamaz veya imzalayamazsa, memur vasiyetnameyi iki tanığın önünde ona okur ve bunun üzerine mirasbırakan vasiyetnamenin son arzularını içerdiğini beyan eder. Bu durumda tanıklar, hem mirasbırakanın beyanının kendi önlerinde yapıldığını ve onu tasarrufa ehil gördüklerini; hem vasiyetnamenin kendi önlerinde memur tarafından mirasbırakana okunduğunu ve onun vasiyetnamenin son arzularını içerdiğini beyan ettiğini vasiyetnameye yazarak veya yazdırarak altını imzalarlar.

3. Somut olayda, noterde düzenleme şeklinde hazırlanan vasiyetnamenin şekil eksikliği nedeniyle iptali istenmiş ise de; vasiyetname içeriğinin yasanın öngörmüş olduğu 535 inci maddesindeki şekil şartlarını ihtiva ettiği anlaşıldığından vasiyetnamenin iptaline ilişkin talebin reddine karar verilmesi ile terditli talep olan tenkis konusunda inceleme ve araştırma yapılması gerekirken yazılı şekilde vasiyetnamenin iptaline karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.05.2024 tarihinde kesin olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

TMK’nın 535. maddesine göre yapılan vasiyetnamelerde, aşağıda belirtilen hususların eksiksiz yapılması ve yazılması gerekmektedir.
Buna göre;

a) Miras bırakan vasiyetnameyi bizzat okuyamaz veya imzalayamazsa, memur vasiyetnameyi iki tanığın önünde ona okur.

b) Miras bırakan vasiyetnamenin son arzularını içerdiğini beyan eder.

c) Tanıklar miras bırakanın beyanının kendi önlerinde yapıldığını,

d) Onu tasarrufa ehil gördüklerini

e) Vasiyetnamenin kendi önlerinde memur tarafından miras bırakana okunduğunu

f) Miras bırakanın vasiyetnamenin son arzularını içerdiğini beyan ettiğini belirtmeleri bu hususların noter tarafından vasiyetnameye yazılarak altı tüm ilgililerce imzalanması gerekmektedir.

23.10.1995 tarihli vasiyetnamede; tanıklar miras bırakanın beyanının kendi önlerinde yapıldığını beyan etmemişlerdir.

TMK’nın 535. maddesine göre, sıkı sıkıya şekil koşullarına bağlanan okur yazar olmayanın vasiyetname düzenlenmesinde belirtilen hususlar eksik bırakılmış olup bu sebeple vasiyetnamenin iptali gerekmektedir. Buna işaret eden Bölge Adliye Mahkemesi kararı usul ve yasaya uygun olup onanması gerekmektedir.

"Bu makalede yer alan bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki mütalaa veya avukat-müvekkil ilişkisi doğurmaz. Her somut olay kendi özel koşulları içinde değerlendirilmelidir. Lütfen hukuki adımlar atmadan önce uzman bir avukata danışınız."