İstanbul İcra Avukatı: İcra Takibi, İtiraz ve Haciz Sürecinde Bilmeniz Gerekenler

İcra takibinde ilk günlerde atılan adım, sürecin geri kalanını büyük ölçüde belirler. Alacaklı için doğru takip türünün seçilmesi, borçlu için ise ödeme emrine süresinde itiraz edilmesi çoğu zaman sonucu değiştirir. Bu rehber, İstanbul'da icra takibi, itiraz, haciz ve satış aşamalarını iki tarafın gözünden anlatır. Büronun genel çalışma alanı için icra ve iflas hukuku sayfasına da göz atabilirsiniz.

İstanbul'da İcra Avukatı Ne İş Yapar?

İcra avukatı, alacağın cebri icra yoluyla tahsil edilmesini ya da hakkında takip başlatılan kişinin savunmasının yürütülmesini üstlenen avukattır. İcra hukuku, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) ile düzenlenir. Süreler kısa, usul kuralları katıdır; küçük bir hata hak kaybına yol açabilir.

Alacaklı tarafta

• Belgeye ve alacağın niteliğine göre doğru takip türünü belirler.
• Takip talebini hazırlar, ödeme emrinin usulüne uygun tebliğini izler.
• Borçlunun malvarlığı araştırmasını yapar, haciz ve satış işlemlerini yürütür.
• İtiraz edilmesi hâlinde itirazın iptali veya kaldırılması yoluna başvurur.

Borçlu tarafta

• Ödeme emrinin tebliğ ve süre yönünden incelenmesini sağlar.
• İtiraz, şikâyet veya menfi tespit gibi yollardan hangisinin uygun olduğunu değerlendirir.
• Haciz sırasında haczedilemeyen mal ve gelirlerin korunmasını takip eder.
• Haksız takiplerde zararın giderilmesi için gerekli başvuruları yapar.

İcra Takibi Türleri Nelerdir?

Türk hukukunda icra takibi; ilamsız takip, kambiyo senetlerine mahsus takip, ilamlı takip ve rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip olmak üzere başlıca dört yoldan yürür. Hangisinin seçileceği elinizdeki belgeye göre belirlenir. Yanlış takip türü, itiraz veya şikâyet yoluyla takibin iptaline sebep olabilir.

Alacaklı Olarak İcra Takibi Nasıl Başlatılır?

İcra takibi, yetkili icra dairesine verilen takip talebiyle başlar; başvuru genellikle UYAP üzerinden elektronik olarak yapılır. Talepte alacağın miktarı, faiz başlangıcı ve dayanak belge açıkça gösterilmelidir. Takip talebi sonrasında borçluya ödeme emri gönderilir.

Hakkımda İcra Takibi Başlatıldıysa Ne Yapmalıyım?

Önce ödeme emrinin tebliğ tarihine ve takip türüne bakılmalıdır, çünkü itiraz süresi bu iki bilgiye göre işler. Borç doğruysa ödeme yapmak ya da alacaklıyla anlaşmak gerekir. Borç yoksa, kısmen varsa ya da miktar tartışmalıysa süresi içinde itiraz edilmelidir.

• Ödeme emrinin tebliğ tarihini ve zarfı saklayın.
• Takip türünü ve takip dayanağını (fatura, çek, senet, ilam) kontrol edin.
• İtiraz edecekseniz süreyi kaçırmayın. İlamsız takipte itirazın gerekçesini yazmak zorunlu değildir, ancak itirazın kapsamını doğru belirlemek önemlidir.
• Tebligat usulsüzse, öğrenme tarihinden itibaren 7 gün içinde icra mahkemesine şikâyet yolu kullanılabilir.
• Kambiyo takibinde borca itiraz ve imzaya itiraz için süre 5 gündür; bu başvurular icra mahkemesine yapılır.

İtiraz, takibi durdurur. Ancak gerekçesiz veya haksız itiraz riskli olabilir. Alacak belirli ve likitse, itirazın iptali davasında alacaklı lehine asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatı hükmedilebilir.

İtirazın İptali ile İtirazın Kaldırılması Arasındaki Fark Nedir?

İkisi de borçlunun itirazıyla duran takibi yeniden işler hâle getirmeyi amaçlar. Fark, yolun hangi mahkemede ve hangi belgeyle yürüdüğündedir. Alacaklının elindeki belgenin niteliği bu tercihi belirler.

Haciz ve Satış Aşamasında Neler Olur?

Haciz, borçlunun malvarlığı üzerinde tasarruf yetkisinin kısıtlanması ve malın alacağın karşılanması için satışa hazır hâle getirilmesidir. Takip kesinleştikten sonra alacaklı haciz talep eder. Banka hesapları, maaş, araç, taşınmaz ve üçüncü kişilerdeki alacaklar haczedilebilir.

Hesap ve maaş haczi

Bankalara ve işverene haciz ihbarnamesi gönderilir. Üçüncü kişi, ihbarnamenin tebliğinden itibaren 7 gün içinde itiraz edebilir. Maaşın tamamı haczedilemez; genel kural olarak yalnızca belirli bir bölümü (kural olarak dörtte biri) kesilebilir. Nafaka alacağı gibi özel hâllerde oran farklıdır.

Haczedilemeyen mallar

İİK m. 82, borçlunun ve ailesinin zorunlu ev eşyası, mesleğini sürdürmesi için gerekli araç gereç ve belirli sosyal güvenlik gelirleri gibi malları haczedilemez saymıştır. Borçlunun haline münasip evi de korunur; ancak ipotekli taşınmazlarda bu koruma uygulanmaz. Haczedilemeyecek bir malın haczi hâlinde icra mahkemesine şikâyet edilebilir.

Satış ve süreler

• Haczedilen malın satışı için taşınırlarda haciz tarihinden itibaren 6 ay, taşınmazlarda 1 yıl içinde satış istenmelidir; aksi hâlde haciz düşer (İİK m. 106).
• Satıştan önce mala kıymet takdiri yapılır.
• Taşınmaz ihalesinde teklif, tahmini değerin %50'sini ve rüçhanlı alacakları karşılamalıdır (İİK m. 129).
• İhale usulsüzlüğü varsa ihalenin feshi, ihale tarihinden itibaren 7 gün içinde icra mahkemesinden istenebilir (İİK m. 134).

İcra Sürecinde Hangi Hukuki Yollara Başvurulabilir?

İcra takibi sırasında hem borçlunun hem alacaklının hem de üçüncü kişilerin başvurabileceği farklı yollar vardır. Hangisinin seçileceği, işlemin niteliğine ve sürelere bağlıdır.

• İcra mahkemesine şikâyet (İİK m. 16): İcra dairesinin kanuna aykırı işlemleri için işlemi öğrenmeden itibaren 7 gün içinde yapılır.
• Menfi tespit davası (İİK m. 72): Borçlu olmadığını iddia eden kişinin açtığı davadır. Ödemeden sonra aynı konu istirdat davası olarak gündeme gelir.
• İstihkak davası: Haczedilen mal üzerinde mülkiyet iddiası olan üçüncü kişinin başvurduğu yoldur. İcra dairesine bildirim ve sonrasında yasal sürelerle dava açılır.
• Tasarrufun iptali davası (İİK m. 277 ve devamı): Borçlunun alacaklıdan mal kaçırmak amacıyla yaptığı devir ve işlemlere karşı alacaklının başvurusudur.
• İhtiyati haciz itirazı: İhtiyati haciz kararına karşı itiraz süresi 7 gündür.

İcra Avukatı Ücreti Nasıl Belirlenir?

Avukatlık ücreti, avukat ile müvekkil arasında serbestçe kararlaştırılır. Ancak Avukatlık Kanunu m. 164 uyarınca bu ücret, her yıl yayımlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde belirtilen tutarın altında olamaz. Tarifedeki tutarlar her yıl güncellendiği için, güncel rakamların ilk görüşmede kontrol edilmesi gerekir.

• Ücret; takibin türüne, alacağın tutarına ve işin kapsamına göre değişir.
• İtiraz, dava veya haciz sonrası satış gibi ek aşamalar ayrıca değerlendirilir.
• Harç, tebligat ve satış giderleri avukatlık ücretinden ayrı kalemlerdir.
• Ücret ve kapsam, vekâlet verilmeden önce yazılı olarak netleştirilmelidir.

İstanbul'da Hangi İcra Dairesine Başvurulur?

Yetkili icra dairesi; borçlunun yerleşim yeri, sözleşmede kararlaştırılan yetki şartı ve ödeme yeri gibi ölçütlere göre belirlenir. İstanbul'da çok sayıda icra dairesi bulunur ve her adliyenin kendi yetki bölgesi vardır. Anadolu Yakası'ndaki dosyalarda sıklıkla Kartal'daki İstanbul Anadolu Adliyesi, Avrupa Yakası'nda ise Çağlayan, Bakırköy ve Büyükçekmece adliyeleri gündeme gelir. Yetkisiz icra dairesine yapılan başvuru, süre kaybına yol açabilir. Bu nedenle takip başlatılmadan önce yetki incelemesi yapılmalıdır.

Danışmanlık Görüşmesine Hangi Belgelerle Gelinmeli?

Belgeler eksik olsa da görüşme yapılabilir; ancak aşağıdakiler değerlendirmeyi hızlandırır:

• Ödeme emri ve tebligat zarfı (tebliğ tarihi görünür olmalı)
• Fatura, sözleşme, çek, senet ve yazışmalar
• UYAP dosya numarası ve icra dairesi bilgisi
• Daha önce yapılmış ödemelerin dekontları
• Haciz tutanağı veya banka haciz yazısı (varsa)

Sıkça Sorulan Sorular