Ana Sayfa / Emsal Kararlar
Yayınlar
Mahkeme kararlarına ilişkin genel bilgilendirme yazıları.
Home / Precedent Decisions
Publications
Articles on court decisions, for general information.

İş sözleşmesine eklenen rekabet yasağı maddesi, birçok işçinin işten ayrıldıktan sonra aklına takılan ilk konudur. "İmzaladım, artık aynı sektörde çalışamaz mıyım?" sorusu oldukça yaygındır. Oysa Türk Borçlar Kanunu, rekabet yasağının her işçi için geçerli olmasını kabul etmez. Belirleyici olan imza değil, işçinin işyerindeki konumu ve edindiği bilgilerin işverene önemli bir zarar verme ihtimalidir.
Asgari ücretle çalışan, aynı işi yapan çok sayıda çalışandan biri olan, müşteri ilişkilerine ve ticari sırlara erişimi bulunmayan bir işçinin rakip firmada aynı işi yapması, çoğu zaman rekabet yasağının kapsamına girmez. Bu yazıda, işçinin görevi ve konumu açısından rekabet yasağının hangi durumlarda geçersiz kaldığını adım adım ele alıyoruz.
📑 İçindekiler
Hayır. Rekabet yasağı, ancak işçinin işyerinde müşteri çevresini, üretim sırlarını veya işverenin işlerine dair önemli bilgileri öğrenme imkânı bulduğu ve bu bilgilerin kullanılmasının işverene önemli bir zarar verebileceği durumlarda geçerlidir. Sözleşmede madde bulunması tek başına yeterli değildir.
Uygulamada işverenler, rekabet yasağı maddesini standart iş sözleşmesine ekleyerek tüm çalışanlara imzalatabilmektedir. Üretim bandındaki işçi, kaynakçı, depo görevlisi veya şoför ile satış müdürü, ar-ge mühendisi ya da kilit müşteri temsilcisi aynı metni imzalamış olabilir. Ancak hukuk bu kişileri aynı kefeye koymaz. Mahkeme, her işçinin fiilen ne iş yaptığına, hangi bilgilere ulaştığına ve rakip firmada çalışmasının işvereni gerçekten zarara uğratıp uğratmayacağına bakar.
ℹ️ Temel İlke
Rekabet yasağı, işçinin çalışma özgürlüğünü sınırlayan istisnai bir kayıttır. Bu nedenle dar yorumlanır ve geçerlilik şartlarının varlığını ispat yükü kural olarak yasağa dayanan işverendedir.
Türk Borçlar Kanunu'nun 444. ve 445. maddeleri, işçinin sözleşme sona erdikten sonraki rekabet yasağını belirli şartlara bağlar. Bu şartlardan biri eksikse yasak işçiyi bağlamaz.
İkinci ve üçüncü şart birlikte aranır. İşçinin bazı bilgilere ulaşmış olması yetmez; bu bilgilerin rakip işletmede kullanılması işvereni ciddi biçimde zarara uğratabilecek nitelikte olmalıdır. Sıradan görevdeki işçiler bakımından rekabet yasağı çoğunlukla bu iki şartta geçersiz hâle gelir.
Önemli zarar ihtimali soyut olarak değil, işçinin fiili görevi üzerinden değerlendirilir. Mahkemeler; işçinin unvanını, ücret düzeyini, ekipteki yerini, müşterilerle temasını ve hangi belgelere eriştiğini birlikte inceler. Tanık beyanları bu değerlendirmede çoğu zaman belirleyici rol oynar.
Müşteri çevresi; müşterilerin kimliği, fiyat anlaşmaları, sipariş alışkanlıkları ve iletişim bilgileri gibi bir işletmeye özgü verileri ifade eder. Müşterilerle doğrudan görüşen, teklif hazırlayan veya fiyat pazarlığı yapan çalışan bu bilgilere ulaşır. Buna karşılık atölyede, sahada veya üretim hattında çalışan ve müşteriyle temas etmeyen işçinin bu bilgilere erişimi genellikle bulunmaz.
Üretim sırrı; işletmeye özgü formül, teknik çizim, proses, şartname veya maliyet hesabı gibi rakiplerin kolayca ulaşamayacağı bilgilerdir. İşverenin "işçi şartnamelere ve ticari sırlara vakıftı" demesi yeterli değildir. Bu bilgilerin neler olduğu, işçinin bunlara nasıl ulaştığı ve rakip firmaya aktarıldığı somut olarak ortaya konulmalıdır.
Asgari ücretle çalışan ve aynı işi yapan çok sayıda çalışandan biri olan işçinin, işletmenin rekabet gücünü tek başına etkileyecek bir konumda olması beklenmez. Bir ustanın yönetiminde çalışan 10-15 kişilik ekipteki bir kaynak işçisinin rakip firmada yine kaynak işçisi olarak çalışması, yargı kararlarında işverene önemli zarar verme ihtimali taşımayan bir durum olarak değerlendirilmiştir.
Hayır. İşçinin çalıştığı süre içinde kazandığı genel mesleki bilgi, el becerisi ve tecrübe kendisine aittir. Bir kaynakçının kaynak yapmayı, bir ustanın makine bakımını öğrenmiş olması işverenin ticari sırrı değildir. Bu birikim, işçinin geçimini sağlamak için kullanabileceği bir değerdir.
İşverenler zaman zaman "işçiye eğitim verdik, işyerimizde uzmanlaştı, aranan eleman oldu" savunmasıyla rekabet yasağına dayanır. Ancak işçinin meslekte uzmanlaşması ve iş piyasasında tercih edilen biri hâline gelmesi, tek başına rekabet yasağını haklı kılmaz. Aranan şey, işletmeye özgü ve rakibe aktarıldığında önemli zarar doğuracak bilgilerdir.
⚠️ Dikkat Edilmesi Gereken Husus
Rekabet yasağı geçersiz olsa bile işverene ait belge, dosya, müşteri listesi veya dijital verileri yanınızda götürmek ayrı bir hukuki sorumluluk doğurabilir. Ayrılırken işyerine ait hiçbir bilgi ve belgeyi kopyalamamanız önemlidir.
TBK m. 445'e göre rekabet yasağı, işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı biçimde tehlikeye düşürecek şekilde yer, zaman ve iş türü bakımından uygun olmayan sınırlamalar içeremez. Süre, özel durum ve koşullar dışında iki yılı aşamaz.
"İşverenin faaliyet konusuna giren hiçbir işte, hiçbir yerde çalışmamayı taahhüt ederim" gibi her yönüyle sınırsız bir madde, özellikle sıradan görevdeki işçi bakımından onun meslekte hiç çalışamaması anlamına gelir. Yargı kararlarında bu tür maddeler, çalışma özgürlüğüne aykırı ve işçiyi iktisaden mahvedecek nitelikte görülerek geçersiz sayılabilmektedir. Hâkim, aşırı nitelikteki yasağı kapsam veya süre bakımından daraltma yetkisine de sahiptir.
Yine de bu iki konu birbirinden ayrı değerlendirilir. Maddenin sınırları makul olsa dahi, işçinin konumu nedeniyle önemli zarar ihtimali bulunmuyorsa rekabet yasağı işçiyi bağlamaz.
Askerlik nedeniyle işten ayrılıp dönüşte aynı işverene geri gelen işçi bakımından, eski iş sözleşmesindeki rekabet yasağı maddesinin yeni dönemde de ileri sürülebileceği kabul edilebilmektedir. Bunun dayanağı, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 31. maddesinin son fıkrasıdır.
Bu hükme göre muvazzaf askerlik hizmeti nedeniyle işten ayrılan işçi, dönüşte eski işyerinde çalışmak isterse işveren onu boş kadro varsa hemen, yoksa ilk boşalacak kadroya almak zorundadır. Yargı kararlarında bu zorunluluk nedeniyle askerlikle kesintiye uğrayan ilişkinin tamamen sona ermiş sayılmadığı ve yeni bir rekabet yasağı sözleşmesi imzalanması gerekmediği değerlendirilmiştir. Kıdem tazminatının ödenmiş olması da bu sonucu tek başına değiştirmemiştir.
ℹ️ Önemli Not
Eski sözleşmedeki maddenin yeni dönemde de geçerli sayılması, işçinin mutlaka sorumlu olacağı anlamına gelmez. Geçerlilik şartları ve özellikle önemli zarar ihtimali yine ayrıca incelenir.
TBK m. 447, geçerli olarak kurulmuş bir rekabet yasağının bile belirli durumlarda kendiliğinden sona ereceğini düzenler:
Bu nedenle işten ayrılış şekli de önemlidir. İşveren tarafından haksız biçimde işten çıkarılan veya ücreti ödenmediği için haklı nedenle istifa eden işçi bakımından rekabet yasağı sona erebilir.
Rekabet yasağına dayanan ihtarname, arabuluculuk daveti veya dava dilekçesi aldığınızda süreleri kaçırmadan savunmanızı hazırlamanız gerekir. Aşağıdaki adımlar savunmanın temel çerçevesini oluşturur.
⚠️ Süreler Kesindir
Dava dilekçesinin tebliğinden itibaren cevap süresi işlemeye başlar. Süresinde cevap verilmemesi, savunma imkânlarınızı ciddi biçimde daraltabilir. Tebligatı aldığınız anda hukuki destek almanız önerilir.
✅ Sonuç: Ne Yapmalısınız?
İmzaladığınız rekabet yasağı maddesi sizi otomatik olarak bağlamaz. Müşteri çevresine ve işletmeye özgü sırlara erişiminiz yoksa, aynı işi yapan çok sayıda çalışandan biriyseniz ve rakip firmada yine aynı işi yapıyorsanız, yasağın geçerlilik şartları oluşmamış olabilir. İhtarname veya dava ile karşılaştıysanız sözleşmenizi ve iş belgelerinizi iletişim sayfamız üzerinden Maya Avukatlık Bürosu'na iletebilir, somut durumunuzun değerlendirilmesini talep edebilirsiniz.
Genellikle uygulanmaz. Asgari ücretle, müşteri teması olmadan ve aynı işi yapan çok sayıda çalışandan biri olarak çalışan işçinin rakip firmada aynı işi yapması, işverene önemli zarar verme ihtimali taşımadığından rekabet yasağının şartları çoğu zaman oluşmaz.
İmza tek başına belirleyici değildir. Görevinizin size müşteri çevresi veya üretim sırlarına erişim sağlayıp sağlamadığı, maddenin yer, süre ve konu sınırları ve işten ayrılış şekliniz birlikte değerlendirilmelidir.
Tek başına kılmaz. Eğitimle kazanılan genel mesleki bilgi ve beceri işçiye aittir. Rekabet yasağı için işletmeye özgü ve kullanıldığında önemli zarar doğuracak bilgiler aranır.
TBK m. 445'e göre rekabet yasağının süresi, özel durum ve koşullar dışında iki yılı aşamaz. Aşırı süreli yasakları hâkim daraltabilir.
İşveren sözleşmeyi haklı bir sebep olmaksızın feshetmişse rekabet yasağı TBK m. 447 uyarınca sona erer. İşverene yüklenebilen haklı bir sebeple istifa etmeniz hâlinde de aynı sonuç doğar.
Yargı kararlarında, İş Kanunu m. 31 uyarınca işe geri alınan işçi bakımından eski sözleşmenin sona ermiş sayılmadığı kabul edilebilmektedir. Ancak maddenin geçerlilik şartları yine ayrıca incelenir.
Kural olarak rekabet yasağına dayanan işveren; yasağın geçerlilik şartlarını, işçinin aykırı davranışını ve uğradığı zararı ispatlamakla yükümlüdür. Soyut zarar iddiaları tazminat için yeterli görülmez.
İhtarnameyi göz ardı etmeyin ve aceleyle kabul beyanında bulunmayın. Sözleşmenizi, görev belgelerinizi ve ayrılış koşullarınızı bir avukatla değerlendirip yazılı ve hukuki dayanaklı bir cevap hazırlamanız yerinde olur.
T.C.
YARGITAY
11. Hukuk Dairesi
Esas No: 2025/4656
Karar No: 2026/1748
Karar Tarihi: 26-03-2026
TAZMİNAT İSTEMİ - SOMUT OLAYDA REKABET YASAĞI ŞARTLARI OLUŞMADIĞINDAN DAVANIN REDDİNE KARAR VERİLMESİNDE HERHANGİ BİR İSABETSİZLİĞİN BULUNMADIĞI - KARARIN USUL VE YASAYA UYGUN OLDUĞU - HÜKMÜN ONANMASI
ÖZET: Bölge Adliye Mahkemesinin kararı ile TBK'nın 444. ve devamı maddelerinde rekabet yasağına ilişkin hükümlerin yer aldığı, somut olayda rekabet yasağı şartları oluşmadığından davanın reddine karar verilmesinde herhangi bir isabetsizliğin bulunmadığı gerekçesi ile davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar verilmiştir.
(6100 S. K. m. 353, 370, 372) (4857 S. K. m. 31) (6098 S. K. m. 444)
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının 28.01.2020 tarihli belirsiz süreli iş sözleşmesine dayalı olarak "..." unvanı ile müvekkili işverenin bünyesinde çalıştığını, davalının iş sözleşmesi ve iş sözleşmesinde bulunan rekabet yasağına aykırı davranmama taahhüdüne rağmen iş sözleşmesinin sona ermesinin ardından aynı alanda faaliyette bulunan başka bir firmada çalışmaya başladığını ve müvekkiline ait müşteri bilgileri..., 3 ..., şartname, benzeri bilgi ve belgeler ile ticari sır niteliğinde olan çalıştığı süre içerisinde edindiği mesleki sırlarını çalışmaya başladığı firmaya aktardığını, müvekkilinin endüstriyel parça yıkama sistemleri, motor yenileme ve yüzeysel işleme alanlarında faaliyette bulunduğunu, davalının görev tanımı ve görevinin verdiği yetki ve müvekkili şirketin bu konuda verdiği eğitimler dolayısıyla müvekkili şirketin birçok ticari sırrına vakıf olduğunu ve meslek kolunda müvekkili şirketten aldığı eğitimlerle beraber belirtilen alanlarda branşlaştığını, davalının müvekkili şirket nezdinde çalışmış olması ve müvekkili şirketin desteği ile mesleki yeterliliğe ulaşmasının güvenilir ve aranan eleman olmasına sebep olduğunu, bu durumun olağan sonucu olarak da davalı tarafından müvekkili şirketin müşterilerinin de öğrenildiğini, ticari ve iş ilişkilerinin de yakından takip edildiğini, davalının 28.01.2020 tarihli sözleşmenin 10. maddesindeki rekabet yasağı hükmünü açıkça kabul ederek imzaladığını, davalının eyleminin gerek 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK), gerekse de 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) hükümlerine aykırılık teşkil ettiğini, davalının işbu eylemleri nedeniyle müvekkilinin müşteri kaybettiğini, piyasadaki satışlarının önemli ölçüde düştüğünü, ticari itibarının zedelendiğini, müşteri çevresi ve ilişkilerinin ciddi zarar gördüğünü ileri sürerek haksız rekabetin tespit ve men'ine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100.000,00 TL maddi, 100.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren en yüksek faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; taraflar arasında imzalanan rekabet yasağı ve kapsamı başlıklı madde ve içeriğinin kesin hükümsüz olup, geçerlilik şartlarını taşımadığını, somut olayda rekabet yasağının geçerli olabilmesi için gereken şartların oluşmadığını, işverenin haklı bir neden olmaksızın sözleşmeyi feshettiğinden rekabet etmeme yasağının son bulduğunu, taraflar arasında imzalanan 28.01.2020 tarihli sözleşmenin müvekkilinin 19.05.2021 tarihinde işten çıkışının verilmesi ile son bulduğunu, müvekkilinin daha sonra tekrar aynı iş yerinde işe başlamasının eski sözleşme hükümlerinin ayakta olduğu anlamına gelmediğini ve rekabet yasağına dair yeni bir sözleşme yapılması gerektiğini, davacının zarar iddiasının soyut olup, herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamında dinlenen tanık beyanlarından davacı ile aynı işi yapan 10-15 işçi daha olduğu, bu işçilerin başında bir usta bulunduğu, askere gitmesi sebebiyle işten ayrıldığı daha sonra yeniden çalışmaya başladığı ve bir süre çalıştıktan sonra yeniden işten ayrıldığının anlaşıldığı, kaynak işçisi olarak ve aynı işi yapan 10'dan fazla işçinin olduğu bir iş yerinde asgari ücret ile çalışan davalı işçinin yapmış olduğu iş ve konumu sebebiyle davacı şirkete rakip olan dava dışı şirkette yine kaynak işçisi olarak çalışmasının davacının önemli bir zararına sebep olma ihtimalinin olmadığı, taraflar arasında imzalanan 28.01.2020 tarihli iş sözleşmesinin 10. maddesinde " personel, hizmet sözleşmesinin haklı nedenlerle işveren tarafından veya haklı nedenler olmaksızın kendisi tarafından feshedilmesi veya tarafların anlaşması yahut hizmet sözleşmesi belirli süreli ise sürenin geçmesi ile sona ermesi halinde; işverenin faaliyet konusunu oluşturan işleri kendi nam ve hesabına yapmamayı, bu işleri yapan yerlerde çalışmamayı, ortak veya benzeri sıfatlarla bulunmamayı, anılan yerlerde hissedar olmamayı veya sair bir sıfatla görev yapmamayı işbu sözleşme uyarınca kabul ve taahhüt eder." şeklinde rekabet yasağının kararlaştırıldığı, davalının imzaladığı hizmet akdinin rekabet yasağına ilişkin maddesinde bir coğrafi alan sınırlaması bulunmamasının işçinin iktisaden mahvına sebep olacak mahiyette olup, davacı şirketin faaliyet alanına giren tüm işlerde çalışmama şeklinde kararlaştırılan şartın çalışma özgürlüğüne ve akit serbestisine ilişkin yasal düzenlemelere aykırı olduğu, bir başka ifade ile zaman, yer ve işin nevi noktasında sınırlama getirmeyen 28.01.2020 tarihli sözleşmede kararlaştırılan haksız rekabete ilişkin hükmün batıl sayılması gerektiği, davalının ilk iş akdinin muvazzaf askerlik hizmeti nedeniyle sona erdiği, davacı tarafından kıdem tazminatının ödendiği, yine 4857 sayılı Kanun'un 31/son maddesi gereğince askerlikte dönen davalının, davacı tarafından işe alınmak zorunda olması sebebiyle davalının askerlik sebebiyle işten ayrılması dolayısıyla 28.01.2020 tarihli sözleşmenin sona ermediği ve bu sebeple davalının yeni bir iş sözleşmesi yapılmasına ilişkin savunmasının dikkate alınmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile TBK'nın 444. ve devamı maddelerinde rekabet yasağına ilişkin hükümlerin yer aldığı, somut olayda rekabet yasağı şartları oluşmadığından davanın reddine karar verilmesinde herhangi bir isabetsizliğin bulunmadığı gerekçesi ile davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, işçinin rekabet yasağına aykırılığının tespiti, men'i, maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. SONUÇ:
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 26.03.2026 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
You have reached the end of the article. We hope you liked our article.
Please do not hesitate to contact us regarding this article or any other legal questions. We are waiting for your message.
© 2017- 2024
Maya Law Firm
All rights reserved.


