Yargıtay'ın Eşit Kusur Tespiti: Başka Erkekle Mesajlaşma ile Alkol Problemi ve Ekonomik Şiddet ile Eşit Kusur Saymıştır

Mahkeme erkeği "ağır kusurlu" buldu ve kadına tazminat hükmetti. Bölge Adliye Mahkemesi tazminatı artırdı. Yargıtay ise her iki tarafın davranışını tartıya koydu ve çıkan sonuç şaşırttı: Eşit kusur — ve sıfır tazminat.

Boşanma davalarında taraflar arasındaki en sert çekişmelerden biri, kimin ne kadar kusurlu olduğu meselesidir. Çünkü kusur tespiti yalnızca ahlaki bir değerlendirme değildir — doğrudan maddi ve manevi tazminat haklarını belirler. Eşlerden biri diğerinden tazminat alabilmek için tek bir temel şartı karşılamak zorundadır: Kusursuz ya da diğer eşe göre daha az kusurlu olmak.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi'nin 18.12.2025 tarihli kararı, bu dengenin nasıl kurulduğunu son derece çarpıcı bir örnekle ortaya koymaktadır. Davada kadına yüklenen kusur, başka bir erkekle güven sarsıcı mesajlaşmalardı. Erkeğe yüklenen kusurlar ise alkol problemi, ekonomik şiddet ve ilgisizlikti. Alt mahkemeler erkeği "ağır kusurlu" sayarak kadına tazminata hükmetti. Yargıtay ise bu tabloyu tersine çevirdi: Eşit kusur — dolayısıyla tazminat hakkı yok.

Boşanmada Kusur Nedir ve Neden Bu Kadar Önemlidir?

Türk aile hukukunda kusur, evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına yol açan davranışların eşlere atfedilen sorumluluk payıdır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 166. maddesi çerçevesinde değerlendirilen bu kavram, boşanma kararının kendisini değil; boşanmanın ekonomik ve manevi sonuçlarını doğrudan şekillendirir.

Kusur tespiti aşağıdaki talepleri doğrudan etkiler:

• Maddi tazminat (TMK m. 174/1): Boşanma yüzünden mevcut veya beklenen menfaatleri zedelenen tarafın talebi.
• Manevi tazminat (TMK m. 174/2): Boşanmaya sebep olan olaylar nedeniyle kişilik hakkı saldırıya uğrayan tarafın talebi.
• Yoksulluk nafakası (TMK m. 175): Yoksulluğa düşecek olan tarafın diğerinden talep edebileceği nafaka; talep eden tarafın daha ağır kusurlu olmaması şartına bağlıdır.

Tazminat İçin Kusur Şartı: Eşit Kusur Tazminatı Engelliyor

TMK'nın 174. maddesi, boşanmada tazminat hakkının doğabilmesi için tazminat talep eden tarafın kusursuz ya da daha az kusurlu olması gerektiğini açıkça düzenlemektedir. Bu şartın karşılanmaması durumunda — yani tarafların eşit kusurlu olduğunun tespitinde — hiçbir taraf diğerinden maddi ya da manevi tazminat alamaz.

Yargıtay kararında bu ilke şöyle ifade edilmiştir: "Boşanma sebebiyle maddi ve manevi tazminata hükmedilebilmesi için, tazminat talep eden tarafın kusursuz veya diğer tarafa göre daha az kusurlu olması gerekmektedir. Eşit kusurlu eş yararına tazminata hükmedilemeyeceğinden davalı karşı davacı kadının maddi ve manevi tazminat isteğinin reddi gerekirken, yazılı şekilde maddi ve manevi tazminata hükmedilmesi doğru bulunmamıştır."

Hangi Davranış Hangi Ağırlıkta Kusur Sayılır?

Yargıtay'ın kusur değerlendirmesinde genel bir hiyerarşi olmamakla birlikte, içtihat birikimi bazı davranışların nasıl konumlandırıldığını ortaya koymaktadır. Aşağıdaki tablo, yaygın davranışların genel eğilimleri bakımından bir rehber niteliği taşımaktadır. Ancak her dava kendi özelinde değerlendirilir; davranışların bir arada bulunması, süresi, yoğunluğu ve somut koşullar belirleyicidir.

Kritik nokta şudur: Bu kategoriler sabit değildir. Mahkeme, her davranışın evlilik birliğine verdiği zararın boyutunu, süresini ve koşullarını ayrı ayrı değerlendirir. Birden fazla orta düzey kusurun bir araya gelmesi, ağır tek bir kusurla dengelenebilir. Yargıtay'ın bu kararı tam da bu gerçeği gözler önüne sermektedir.

Başka Biriyle Mesajlaşmak Boşanmada Kusur Mudur?

Bu soru uygulamada son derece sık karşımıza çıkmaktadır. Cevap, mesajlaşmanın niteliğine ve içeriğine göre değişmektedir.

Yargıtay içtihadı, zina ile güven sarsıcı davranışı birbirinden titizlikle ayırmaktadır. Zina (TMK m. 161), cinsel ilişkiyi gerektiren ve ayrı bir boşanma sebebi olarak düzenlenen bir kavramdır; ispat yükü ağırdır ve zinaya dayalı boşanma davası için süre sınırlaması mevcuttur. 

Bununla birlikte, başka bir erkekle gerçekleştirilen mesajlaşmalar "güven sarsıcı davranış" olarak nitelendirilerek evlilik birliğini temelden sarsan kusurlu bir eylem sayılmıştır. Yargıtay bu değerlendirmeyi benimseyerek söz konusu mesajlaşmaları kadına yüklenen kusur kapsamında tutmuştur.

Alkol Problemi, Ekonomik Şiddet ve İlgisizlik: Kusur Değerlendirmesi

Bu davada erkeğe yüklenen üç kusur dikkat çekmektedir: alkol problemi, ekonomik şiddet ve ilgisizlik. Bu davranışların her biri ayrı ayrı değerlendirilmiş; toplam ağırlıkları kadının güven sarsıcı mesajlaşmasıyla kıyaslanmıştır.

Alkol Problemi

Alkol bağımlılığı ya da kronik aşırı alkol kullanımı, Yargıtay içtihadında evlilik birliğini derinden etkileyen bir kusur olarak kabul görmektedir. Yalnızca alkol kullanımı değil; bu kullanımın eve yansımaları — tartışmalar, kontrolsüz davranışlar, gecelerin düzensizliği, aile hayatının sekteye uğraması — değerlendirmeye dahil edilir. Alkolün ortama kattığı kaos ve güvensizlik atmosferi, eşin psikolojik sağlığını ciddi biçimde etkileyebilir.

Ekonomik Şiddet

Ekonomik şiddet, fiziksel şiddet kadar somut olmadığından zaman zaman göz ardı edilmektedir. Ancak Yargıtay bu kavramı evlilik birliğini temelden sarsan bir davranış olarak tutarlı biçimde değerlendirmektedir. Ekonomik şiddet; eşin gelirini kontrol etmek, temel ihtiyaçlarını karşılamamak, harçlık vermemek, kişisel bütçe özgürlüğünü tamamen kısıtlamak gibi biçimlerde tezahür eder. Boşanma ve aile hukuku davalarında ekonomik şiddetin tespiti ve belgelenmesi, tazminat taleplerinin seyrini doğrudan etkilemektedir.

İlgisizlik

Eşe ve aile hayatına karşı süregelen ilgisizlik, tek başına hafif bir kusur olarak değerlendirilebilir. Ancak alkol problemi ve ekonomik şiddetle bir araya geldiğinde, bu üç unsurun birleşimi önemli ölçüde ağırlaşmaktadır. Mahkemeler, davranışların yalnızca anlık olaylar mı yoksa kalıcı bir örüntü mü oluşturduğunu inceler. Sürekli ilgisizlik, aleyhte tanık beyanları ve mesaj kayıtlarıyla desteklendiğinde ciddi bir kusur unsuru haline gelir.

Eşit Kusur Kararının Pratik Sonuçları

Eşit kusur tespiti, yalnızca tazminatı etkilemekle kalmaz. Boşanmanın tüm mali sonuçları üzerinde belirleyici bir etki bırakır. Şu tabloya dikkat etmek gerekir:

Her İki Taraf İçin Pratik Strateji Rehberi

Tazminat Talep Edecekler İçin: Kusur Dengesini Nasıl Kurarım?

Tazminat Talebine Muhatap Olanlar İçin: Eşit Kusuru Nasıl Savunurum?

Sıkça Sorulan Sorular

Eşim başka biriyle mesajlaşıyor; bu boşanmada kusur sayılır mı?

Evet, mesajlaşmanın içeriğine ve niteliğine bağlı olarak güven sarsıcı davranış kapsamında kusur olarak değerlendirilebilir. Zina boyutuna ulaşmasa dahi bu tür yazışmalar, evlilik birliğini temelden sarsan bir kusur unsuru sayılabilmektedir. Mesajlaşmanın usule uygun biçimde dosyaya delil olarak sunulması gerekir.

Eşim alkol kullanıyor ve ekonomik şiddet uyguluyor; tazminat alabilir miyim?

Bu davranışlar tazminat talebiniz için önemli bir dayanak oluşturabilir. Ancak tazminat alabilmek için sizin kusursuz ya da karşı tarafa göre daha az kusurlu olmanız gerekir. Eşinizin kusurlarını belgelemenizin yanı sıra, kendi davranışlarınızın da kusur olarak değerlendirilip değerlendirilemeyeceğini bir avukatla değerlendirmeniz önemlidir.

Mahkeme beni ağır kusurlu buldu; itiraz edebilir miyim?

Evet. Kusur tespiti hem istinaf hem de temyiz aşamasında denetlenebilir. Yargıtay, alt mahkemelerin kusur değerlendirmelerini bağımsız olarak inceler ve gerektiğinde bozar. Bu kararın da gösterdiği üzere, ağır kusur olarak nitelendirilen bir tablo eşit kusura dönüştürülebilmektedir. Süre kaçırmamak açısından kararın tebliğinden itibaren yasal süre içinde hareket etmek kritik önem taşır.

Eşit kusurlu bulunursam yoksulluk nafakası da alamaz mıyım?

Yoksulluk nafakası için öngörülen kusur şartı tazminata göre daha esnektir. Tazminatta "daha az kusurlu olma" şartı aranırken, nafakada "daha ağır kusurlu olmama" yeterlidir. Dolayısıyla eşit kusurlu bulunan taraf, yoksulluğa düşeceğini kanıtlayabilirse nafaka talep etme hakkını koruyabilir. Ancak bu da somut koşullara göre mahkeme takdir yetkisinde kalan bir meseledir.

Emsal Yargıtay Kararı

Bu yazıda yer alan bilgiler genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmış olup hukuki danışmanlık niteliği taşımamaktadır. Her uyuşmazlık kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir. Detaylı bilgi için Maya Avukatlık Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.